مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣٦٢
مكّه و يا حُديبيه نفقه و قتال كردند و اين به دو خصلت باز بسته است: يكى سخاوت و يكى شجاعت. و اتفاق است كه در اين دو خصلت بل ساير خصايل، حضرت اميرالمؤمنين على (صلوات اللّه وسلامه عليه) مقدّم بود بر صحابه و از هيچ كس در اين دو خصلت باز نگفتند كه از او». [١] همچنين ابوالفتوح در جايى ديگر، از زاويه ديگر و با توجه به خصلت و صفت ديگرى، به مقايسه صحابه پيامبر صلى الله عليه و آله مى پردازد: «اكنون صحابه رسول بر سه وجه بودند: بعضى آنان بودند كه با رسول عليه السلام به بيت المقدس نماز كردند و به كعبه نرسيدند؛ چون: بَراء بن مَعرور و اسعد بن زراره و جز ايشان، و جماعتى آن بودند كه نماز به بيت المقدّس در نيافتند كه بدان عهد ايمان نياورده بودند. از آنان كه اتفاق و اجماع امّت است كه به دو قبله با رسول عليه السلام نماز كردند، بلا شبهه امير المؤمنين على عليه السلام بود كه او را مصلى القبلتين خواندند و از مشاهير مناقب او يكى اين است به اتّفاق مخالف و مؤالف». [٢] ابوالفتوح در تفسير خود، براى اثبات برترى اميرالمؤمنين عليه السلام بر تمام صحابه، بخصوص خلفاى سه گانه، در امامت و خلافت به استدلال به آيات اكتفا نمى كند؛ بلكه در مواردى نيز قسمتهايى از تاريخ زمان پيامبر را متذكر مى شود و نمونه هايى از برخورد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله براى نشان دادن فضيلت على عليه السلام را بر ساير صحابه مى آورد؛ نمونه هايى كه اهل سنت در آن اختلافى ندارند و خود معترف اند كه چنين حادثه اى رخ داده است؛ مثلاً ابوالفتوح در ذيل آيه ٢٠٧ سوره بقره: «وَ مِنَ النّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللّهِ...» ابتدا شأن نزول اين آيه را بيان مى كند و مى گويد اين آيه در مورد خوابيدن على عليه السلام به جاى پيامبر صلى الله عليه و آله و جانبازى او در راه رسول نازل
[١] روض الجنان، ج ١٩، ص ١٧ ـ ١٨.[٢] همان، ج ٢، ص ٢٠٧ ـ ٢٠٨.