مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ٣١٠

اتفاق است كه اين دو خصلت بل ساير خصايل حضرت امير المؤمنين على عليه السلاممقدمه بود بر صحابه و از هيچ كس دراين دو خصلت باز نگفتند كه از او تا در خبر است كه: يكى روز اعرابى بر او سؤال كرد، او وكيل را گفت: اعرابى را هزار بده. گفت: از زر بدهم يا از سيم؟ گفت: هر دو نزد من سنگ هستند، هر كدام را كه براى اعرابى نافع تر است، بده». [١] بر تقدم و سبقت حضرت، آيات ديگرى نيز دلالت مى كند؛ از جمله: «وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ * أُوْلَئِكَ الْمُقَرَّبُونَ» [٢] ؛ و سبقت گيرندگان مقدم اند؛ آنان اند همان مقربان [خدا]. اينكه سابقون چه كسانى هستند، آراى مختلفى ارائه شده كه ابوالفتوح رازى، پس از بيان ديدگاههاى مختلف، مى گويد: «چون نيك انديشه كنى، آن كس كه جامع بود سبق را در اين همه فعال، جز على عليه السلامنبود اما سبق اسلام اتفاق است كه اول كس از زنان خديجه بوده و از مردان على عليه السلام... . سبق در نماز قوله عليه السلام: صلّت الملائكةُ علىَّ و على علىٍّ سبعَ سنين لأنّه لم ترفع صلاة من الارض الى السماء الا منّى و من علىٍ... . سبق در جهاد پوشيده نيست و نماز به دو قبله به اتفاق او كرد و تنى چند محدود؛ چه بعضى بودند كه سابق بودند به بيت المقدس با رسول عليه السلام نماز كردند و به كعبه نرسيدند و تنى چند بر ائمه كه نماز به بيت المقدس در نيافتند كه ايشان در اسلام آمدند، قبله به كعبه گردانيده بودند؛ اما او نماز به دو قبله كرد». [٣] و همين مطلب در تفسير آيه: «وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ وَالْأَنصَارِ» [٤] و پيشگامان نخستين از مهاجران و انصار.