در او راه ندارد، حال و گذشته و آينده بر او هويدا است؛ اگر چيزى را فاش كنيد يا آن را پنهان داريد قطعاً خدا به هر چيزى داناست؛ [١] و در حقيقت هيچ چيز نه در آسمان و نه در زمين بر خدا پوشيده نمى ماند. [٢] از جانب ديگر، مى دانيم كه بر اساس تأكيد و تصريح قرآن كريم، كهنگى و واگذارى و رها كردن در كار خداوند نيست و اينكه او هر روز در كارى است؛ [٣] خلق و امر از آن اوست؛ [٤] و دست قدرتش گشاده است. [٥] سومين جهت اينكه بر اساس آموزه هاى دينى در قرآن و حديث، سرنوشت آدميان با انجام دادن كارهاى نيك و بد، تغيير مى كند. صدقه، احسان، صله رحم، نيكى به والدين، استغفار، توبه، شكرگزارى، به كارگيرى بجاى نعمت، حق گزارى و... تقدير را تغيير مى دهد، موجب گشايش مى شود، اندوه را مى زدايد و روزى و مواهب طبيعى را مى افزايد. در برابر، كارهاى غير اخلاقى و نافرمانىِ احكام شريعت، چون: بد خويى، بخل ورزى، قطع رحم، نافرمانى پدر و مادر، آزردن آنها و ناسپاسى نعمت، نقش منفى در سر نوشت افراد دارد؛ روزى را مى كاهد، عمر را كوتاه مى كند، مايه تلخكامى زندگى مى شود، و چه بسا قحطى به بار آورد. براى مثال، قرآن از زبان نوح گزارش داده است كه او مردمش را به استغفار در برابر پروردگار مى خواند تا بر اثر آن، خدا باران آسمان را بر ايشان فرو ببارد، داراييهايشان را بيفزايد، رودهايشان را جارى سازد و براى آنها باغستانهايى ايجاد كند. [٦] همچنين

[١] آل عمران (٣): آيه ٥: «إِنَّ اللّهَ لا يَخْفى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ» .[٢] احزاب (٣٣): آيه ٥٤: «إِنْ تُبْدُوا شَيْئاً أَوْ تُخْفُوهُ فَإِنَّ اللّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً» .[٣] الرحمن (٥٥): آيه ٢٩: «كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ» .[٤] اعراف (٧): آيه ٥٤: «أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ» .[٥] مائده (٥): آيه ٦٤: «بَلْ يَداهُ مَبْسُوطَتانِ» .[٦] نوح (٧١): آيات ١٠ ـ ١٢: «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفّاراً * يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً * وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً» .