ابوالفتوح رازى در تفسير آيه ٦٣ سوره نساء: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِى الامْرِ مِنكُمْ» گويد: «بدان كه خداى (جل جلاله) به اين آيه خطاب كرد با مؤمنان و اگرچه جز مؤمنان داخل اند در اين تكليف به دليل ديگر؛ براى آنكه همه مكلفان از مؤمن و كافر مكلف اند به طاعت خداى و طاعت رسول و طاعت اولى الامر. و طاعت، امتثال امر باشد يا امتثال اراده. پس طاعت خدا و رسول امتثال اوامر و نواهى ايشان بود؛ همچنين حكم اولى الامر. و در اولى الامر سه قول است: بعضى گفتند امرائند و بعضى گفتند علمااند و بعضى گفتند ائمه اند من اهل بيت رسول الله و اين قول از باقر و صادق عليهماالسلام روايت كرده اند و چون آن دو قول باطل كنيم، صحت اين قول پيدا شود». [١]

امامت و شرايط آن

ابوالفتوح رازى در تفسير آيه ١١٩ سوره بقره: «وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِى قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِينَ» گويد: در عهد خلاف كردند. ابوعلى گفت: نبوت است. اين قول سُدّى است، و بعضى ديگر گفتند: ميثاق است؛ يعنى عهدى كه ظالمى كند، تو بر ظلم و وفا مكن. و مجاهد گفت: مراد به عهد، امامت است و اين قول صادق و باقر عليهماالسلام است و

[١] روح الجنان، ج ٣، ص ٤٢٠ ـ ٤٢١.