مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي - جمعي از فضلا و نويسندگان - الصفحة ١٥٦

كرد از خود بر سبيل مدح و به آن تمدّح كرد و اگر قادر نبودى او را بر آن مدح نبودى كه آن كس كه چيزى نكند از آنجا كه قادر نباشد بر آن، او را مدح نكنند بر آن و او را بر آن تمدّح نرسد. و دليل بر آنكه خداى تعالى ظلم نكند از جهت عقل، آن است كه ظلم قبيح است و قبح او از بديهه عقل دانند به ضرورت و قبيح آن كس كند كه جاهل باشد به قبح آن يا محتاج باشد يا جاهل به آنكه مستغنى است. چون جهل و حاجت بر خداى تعالى (جل جلاله) روا نيست، ظلم بر او روا نباشد به هيچ وجه». {-١-}

اراده خداوند در مورد معصيت و اطاعت

ابوالفتوح رازى در تفسير آيه ٦٨ سوره اعراف: «أَوَعَجِبْتُمْ أَن جَاءكُمْ ذِكْرٌ مِّن رَّبِّكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِّنكُمْ لِيُنذِرَكُمْ وَاذكُرُواْ إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاء مِن بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ وَزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَسْطَةً فَاذْكُرُواْ آلاء اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» گويد: «و در آيه دليل است بر بطلان قول مجبّره كه گفتند: خداى تعالى از كافر كفر و معصيت مى خواهد و از ايشان ايمان نمى خواهد و تقوا. و خداى گفت: غرض من به فرستادن نوح آن است تا قوم او به انذار او متقى شوند و از كفر و معاصى به پرهيزند و من بر ايشان رحمت كنم». [٢] همچنين ايشان در تفسير آيه ٦٩ سوره المؤمن: «... وَأُمِرْتُ أَنْ أُسْلِمَ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ» گويد: «و در اين آيت دليل است بر آنكه خداى تعالى مريد طاعت است و كاره معاصى؛ براى آنكه گفت: مرا به طاعت امر كرده اند و از كفر و معصيت نهى كرده اند