ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٥٣٠ - شرح ( ٣٣٥٨٣ - ٣٣٤١٤ )
زادگاه آن حضرت، و مدينه محلّ هجرت او در شمار مناقب آن بزرگوار ذكر شده براى اين است كه مكّه به سبب قرار داشتن خانه خدا يا بيت عتيق در آن داراى شرف، و مدينه به واسطه مردمش كه پيامبر اكرم (ص) را در هنگامى كه به آنجا هجرت فرمود جا و پناه دادند و به ياريش برخاستند، داراى شرافت و مزيّت است زيرا در همين شهر بود كه نامش بلند و آوازهاش پخش گرديد و دعوتش گسترش يافت، و در زمانى كه پيامبر خدا (ص) به اين شهر هجرت فرمود مدينه شهرى بىآب و گياه، و از نعمت و آبادانى كمى برخوردار بود، و مردمى ضعيف و ناتوان داشت كه دشمنان آنها بر آنان چيره شده و مشركان بر آنها قوّت و قدرت يافته بودند، با اين همه در اين شهر بود كه نام آن حضرت بالا گرفت و آوازهاش پيچيد و اين نيز از آيات و دلائل صدق نبوّت آن پيامبر گرامى (ص) است.
مراد از حجّت كافيه در جمله: أرسله بحجّة كافية آياتى است كه در سركوب دشمنان خدا بر او نازل شده و همچنين موعظهها و رهنمودهاى حياتبخشى است كه قرآن كريم مشتمل بر آنهاست، و نيز وعد و وعيدها و سنّتهاى عالى و حكم و امثال و ذكر سرگذشت ملّتهاى گذشته و دستورهاى پسنديدهاى است كه قرآن مردم را به بهترين نحو به سوى پروردگار راهنمايى مىكند، و همين بس كه دلها را از بيمارى جهل و نادانى شفا مىبخشد، اين كه فرموده است: و دعوة متلافية براى اين است كه اسلام نظام اجتماع را كه دچار ويرانى و فساد شده بود ترميم و اصلاح كرد، و تباهى دلهاى آنان را تلافى فرمود، و سياهى پليدى را از صفحه قلوب آنها بزدود.
شرائع مجهولة عبارت از طرق دين و قوانين شريعت إلهى است كه تا پيش از ظهور پيامبر اكرم (ص) دسترسى به آنها ممكن نبوده و بدع مدخوله آيينهاى اهل جاهليّت و گناهها و تبهكاريهايى است كه در روى زمين مرتكب مىشدند، أحكام مفصوله عبارت از احكام دين اسلام است كه در شرع تفصيل داده شده و بيان گرديده و اگر كسى دينى جز اينها خواهان شود، از راه راست منحرف شده، و بدبختى او در آخرت محقّق گرديده است، و تنفصم عروته يعنى رشته تمسّكى را كه براى