ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٤٧٤ - بخشى از اين خطبه است
(٣١٦٧٠- ٣١٦٦٦)
فرموده است: و لها بعد حرمتها الاولى.
اين سخن مىتواند دليل خوددارى آن حضرت از مجازات عايشه باشد، زيرا از نظر امام (ع) عايشه مستحق تنبيه و مجازات بود، حرمت او به سبب همسرى وى با پيامبر خدا (ص) بوده است.
(٣١٦٧٥- ٣١٦٧١)
فرموده است: و الحساب على اللّه.
امام (ع) گوشزد مىكند كه اگر چه او در اين دنيا با عايشه در برابر كارهايى كه از او سر زده با نرمش و گذشت رفتار كرده امّا در آخرت متولّى حساب او خداوند متعال است، شايد اين سخن را امام (ع) زمانى فرموده كه عايشه توبه خود را اظهار نكرده و يا آن حضرت بدان آگاه نشده بوده است، زيرا سخن مزبور به معناى وعده عذاب الهى براى عايشه است [١].
بخشى از اين خطبه است:
منها:
سَبِيلٌ أَبْلَجُ الْمِنْهَاجِ أَنْوَرُ السِّرَاجِ- فَبِالْإِيمَانِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الصَّالِحَاتِ- وَ بِالصَّالِحَاتِ يُسْتَدَلُّ عَلَى الْإِيمَانِ وَ بِالْإِيمَانِ يُعْمَرُ الْعِلْمُ- وَ بِالْعِلْمِ يُرْهَبُ الْمَوْتُ وَ بِالْمَوْتِ تُخْتَمُ الدُّنْيَا- وَ بِالدُّنْيَا تُحْرَزُ الْآخِرَةُ- وَ إِنَّ الْخَلْقَ لَا مَقْصَرَ لَهُمْ عَنِ الْقِيَامَةِ- مُرْقِلِينَ فِي مِضْمَارِهَا إِلَى الْغَايَةِ الْقُصْوَى (٣١٧٣٠- ٣١٦٧٩)
[١] عايشه بر شكست و رسوايى خود در جنگ جمل اندوه مىخورد و اگر از دشمنى با اهل بيت پيامبر (ص) توبه كرده بود بر استر سوار نمىشد و به اتّفاق امويان و مروانيان از دفن جنازه امام مجتبى (ع) در كنار قبر جدّش پيامبر خدا (ص) جلوگيرى نمىكرد، اين واقعه را حاكم در مستدرك، ابن سعد در طبقات، سبط بن جوزى، ابو الفرج اصفهانى، مسعودى و ديگران نوشتهاند، و آنچه ابن عبّاس در اين هنگام به عايشه گفته است كه: تجمّلت تبغّلت و لو عشت تفيّلت معروف است (يعنى: سوار شتر شدى جنگ جمل را پديد آوردى و اكنون سوار استر شده اين هنگامه را به پا كردهاى و اگر زنده بمانى بر فيل هم سوار خواهى شد)، چه خوب گفته است مؤلف كتاب روضات الجنات كه: «ابن ميثم با اين كه شيعه است سخنانى دارد كه بوى تسنّن از آن به مشام مىرسد» رجوع شود به جلد ٧ كتاب مزبور صفحه ٢١٧ (مترجم).