جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٦٣ - غزل ١١٥ سزد كه از همه دلبران، ستانى باج

پيامبران، او [نور حضرت محمد ٦‌] را خلق فرمود.) خواجه هم مى‌گويد: «سزد كه از همه دلبران ...»

اين بيت به مقام سلطه و احاطه حضرتش- ٦- اشاره دارد.

مى‌خواهد بگويد: ديدگان مباركت، دورترين ممالك (چين و خُتَن) را زير نظر گرفت، و شرق و غرب عالم را به خود، و مقام و منزلت نبوّتت توجّه داده و مى‌دهد؛ كه: «وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيراً وَ نَذِيراً»[١]: (و ما تو را نفرستاديم مگر به سوى همه مردم، تا مژده دهنده [به مؤمنان‌] و بيم دهنده [كافران و گناه كاران‌] باشى.) و نيز: «هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‌ وَ دِينِ الْحَقِّ، لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ، وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ»[٢]: (اوست خداوندى كه رسول خويش را همراه با هدايت و دين حق گسيل داشت، تا بر تمام اديان چيره‌اش سازد، هر چند مشركان بدشان بيايد.- همچنين: «وَ أَرْسَلْناكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا»[٣]: (و تو را به عنوان پيام برنده به سوى مردمان فرستاديم.)

اين دو بيت نيز به منزلت معنوى و شمايل ظاهرى رسول اللّه- ٦- اشاره دارد مى خواهد بگويد: اى رسول گرامى! تو مظهر جمال و كمال حضرت دوست مى باشى، و تمامى عالم را نور جمالت همچون خورشيد عالمتاب.

[١] - سباء: ٢٦.

[٢] - توبه: ٣٣.

[٣] - نساء: ٧٩.