جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٣٧ - غزل ٦٣ اگرچه عرض هنر پيش يار بىادبى است

گيرند و جمعيّتى لطف و عنايت دوست شاملشان گردد و به طريقه فطرت توجّه نمايند؛ كه: «وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ»[١]: (و آنان را با نيكيها و بديها [پيشامدهاى خوش و ناگوار] آزموديم، به اميد آنكه [به سوى خداوند] بازگشت نمايند.- همچنين: «وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً»[٢]: (و جهت آزمايش شما را به بد و خوب [پيشآمدهاى خوش و ناگوار] گرفتار مى نماييم.- يا: «وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْ‌ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ»[٣]: و بى‌گمان شما را به چيزى از [امور زير:] ترس و گرسنگى و كمبود اموال و [از بين رفتن‌] جانها [ى آشنايانتان‌] آزمايش خواهيم نمود.).

و ديگر اينكه: «إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها، لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا»[٤]: (براستى ما آنچه را كه بر روى زمين است، زينت و آرايشى براى آن قرار داديم، تا آنان را بيازماييم [و روشن شود] كه كداميك از ايشان نيكوكردارتر مى باشند.- نيز: «وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ، لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً، وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ ...»[٥]: (و اگر خداوند مى خواست شما را يك امت و گروه قرار مى داد، و ليكن [شما را به صورت گروههاى گوناگون قرار داد] تا در آنچه به شما عطا فرموده، بيازمايدتان ...- يا: «وَ رَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ، لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ»[٦]: (و درجات بعضى از شما را برتر از برخى ديگر قرار داد تا در آنچه به شما عطا فرموده، بيازمايدتان.).

آيات فوق به خوبى شاهد است بر اينكه، ابتلائات و گرفتاريهاى بشر براى.

[١] - اعراف: ١٦٨.

[٢] - انبياء: ٣٥.

[٣] - بقره: ١٥٥.

[٤] - كهف: ٧.

[٥] - مائده: ٤٨.

[٦] - انعام: ١٦٥.