جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤٥٣ - غزل ٥٩٥ هواه خواه توام جانا! و مى دانم كه مى دانى

حاصل كردن، شرط كاردانى نيست، «بكش دشوارىِ منزل به يادِ عهدِ آسانى» لذا مى‌گويد:

مشتاقان حضرت محبوب را، وقتى ناراحتى هجران بسر خواهد آمد كه وى گره از پيشانى بگشايد و از حجاب كثرت و آمالشان در آورد و ابروانش محراب عاشق گردد و به تمام وجود توجّه به او نمايد و جذبه چشمِ مست و تجلّياتش ايشان را در خود فانى سازد. كنايه از اينكه: تا در محراب بندگى واقعى قرار نگيريم، نمى‌توانيم جمالت را مشاهده كرده و فانى در تو گرديم. حال كه چنين است، ما را به بندگى بپذير، تا شايد مقصودِ ما حاصل آيد.

به گفته خواجه در جايى:

و نيز در جاى ديگر مى گويد:

اين انبياء و اولياء : و يا استادهاى طريقند كه با انفاس خويش و.

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٣٩٧، ص ٢٩٥.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٠١، ص ٢٩٧.