جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ١٦٨ - غزل ٥٦٠ در همه دير مغان، نيست چو من شيدايى

محبوبا! اين شمع است كه با آتش درونى و اشك خويش و آب شدنش، مى‌تواند راز درونى مرا فاش سازد، كه چگونه از فراقت مى سوزم و مى گريم، نه پروانه كه از سوختن پروا و هراس دارد. بخواهد با اين بيان بگويد:

گفته‌اند: چون خواجه بيت ختم را سروده، و به دست نااهلان و دشمنان وى مى‌افتد، مى‌گويند: وى انكار معاد را نموده، لذا وى بيت «اين حديثم چه خوش آمد ...» را به آن اضافه مى فرمايد. خلاصه بخواهد بگويد: سحرگاهان، استاد كامل و پاك باخته و سوخته و آتش به غير مولى زده‌اى، با شورى در مناجات خود گفتارى نيكو بر زبان داشت و مى گفت: اگر مسلمانى طريقه اى است كه خواجه اختيار نموده، با اين تهيدستى، فردا در پيشگاه دوست چه خواهد كرد؟ به گفته خواجه در جايى:

[١] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤٦٤، ص ٣٣٩.

[٢] - ديوان حافظ، چاپ قدسى، غزل ٤١٩، ص ٣٠٩.