جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٤١٦ - غزل ٥٩١ نور خدا نمايدت آينه مجردى

خواجه در اين غزل گاهى خطابش با محبوب، و گاهى با زاهد، و گاهى با خود مى‌باشد. مى‌گويد:

زاهدا! اگر مى خواهى مجرّد شوى و از تعلّقات برهى و قلبت جايگاه حضرت محبوب شود؛ كه:

٤٠٥٣

«ألْقَلْبُ حَرَمُ اللَّهِ، فَلا تُسْكِنْ حَرَمَ اللَّهِ غَيْرَ اللَّهِ.»

[١]: (قلب، حرم و سراپرده خداوند است، پس در سراپرده خدا، غير خدا را جاى مده.) بايد تمنّاى انوار او را بنمايى و راهى را كه خواجه پيموده بروى تا عشق سرمدى در دلت جاى گيرد و زندگى تازه اى بيابى؛ كه: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا! اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ، وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَحُولُ بَيْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ، وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ»[٢]: (اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! هنگامى كه خدا و رسولش براى آنچه مايه حيات و زندگانى‌تان است، شما را مى‌خوانند، بپذيريد، و بدانيد كه همانا خداوند ميان هركس و دل او حايل است [و از خود او به او نزديكتر مى باشد]، و تنها به سوى او محشور مى شويد.- نيز: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا! اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ، يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ، وَ يَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِهِ»[٣]: (اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! تقواى خدا را پيشه كنيد و به رسولش ايمان آوريد، تا خداوند.

[١] - بحارالأنوار، ج ٧٠، ص ٢٥، روايت ٢٧.

[٢] - انفال: ٢٤.

[٣] - حديد: ٢٨.