ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٦٥ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

رسانيد.

توضيح: «معلّى بن خنيس- بضمّ خاء معجمه و فتح نون- از قوّام و كارگزاران امام صادق ٧ ميبوده، قبلا از وابستگان بنى اسد بوده، وى داراى كتابى است و نجاشى او را تضعيف نموده، و جمعى او را مدح كرده‌اند، و چون سبب تضعيف نجاشى ذكر نشده است، با اخبار مدح منافات ندارد زيرا ممكن است ضعف از جهت عدم حسن حافظه باشد نه بى‌پروا بودن شخص، لذا با ممدوح بودن تعارضى ندارد، و ممكن است مردى صحيح العقيده و راستگو بوده لكن داراى حافظه قوى نبوده و سهو و نسيان بسيار داشته لذا تضعيف شده است، و روايت است كه امام صادق ٧ شبى در حقّ داود بن علىّ نفرين كرد و همان شب او هلاك شد، بارى طريق مؤلّف به او صحيح است، اگر مراد به مسمعى مسمع بن عبد الملك باشد و اگر مراد محمد بن عبد اللَّه مسمعى باشد حسن، و چنانچه مراد عبد اللَّه بن عبد الرحمن بصرى غالى باشد ضعيف است، ولى روايت عبد اللَّه بن عبد الرحمن از معلّى بنظر بسيار بعيد ميرسد، على اىّ حال مسمعى در سند مشترك ميان ثقه و حسن و ضعيف است و تمييز آن مشكل».

و آنچه در آن از ابراهيم بن أبى البلاء آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از پدرم- رحمه اللَّه- از عبد اللَّه بن جعفر حميرى از محمّد بن حسين بن أبى الخطّاب از ابراهيم بن ابى البلاد و او كنيه‌اش ابو اسماعيل است.

توضيح: «ابراهيم بن يحيى- ابى البلاد- ثقه و اهل كوفه و از اصحاب امام صادق و موسى بن جعفر عليهما السّلام است، و صاحب اصلى از اصول اربعمائة