ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٦٨ - باب نوادر و مطالب متفرقه مربوط بمواريث

را در آن متحمّل نشده است، و لذا جز ارث كه شارع معيّن كرده است چيزى نخواهد برد، و اين را نيز بايد دانست كه جماعتى از فقها حكم حرمان زوجه را از اين مالها مخصوص بغير زنى كه از شوهر متوفّايش فرزند دارد دانسته‌اند، و جماعتى از ايشان مانند شيخ مفيد و سيد مرتضى و شيخ طوسى در استبصار، و ابو الصلاح و ابن ادريس رضوان اللَّه عليهم گفته‌اند حكم عام است در هر زوجه‌اى چه داراى فرزند باشد و چه نباشد، ولى مصنّف- رحمه اللَّه- حكم را منحصر بغير ذات ولد داند، چنان كه بيايد».

٥٧٤٩- و امام رضا ٧ ضمن جواب مسائل محمّد بن سنان، براى او نوشت: علّت اينكه زن از عقارات چيزى جز بهاى آجر و مصالح ساختمان را به ارث نميبرد، اينست كه عقار چيزيست كه تغيير و منقلب كردن آن ممكن نيست، و زن گاهى جايز است كه رابطه زوجيّتش با شوهر منقطع شود، و تغيير و تبديل او ممكن و جايز است، ولى فرزند و پدر چنين نيستند، زيرا رها شدن از پيوند موجود بين ايشان براى آنان ممكن نيست، و در مورد زن ممكنست كه او را به ديگرى تعويض كرد، و بنا بر اين، موضوعى كه آمد و رفت آن جايز است ميراث او هم در چيزى مقرّر شده است كه تبديل و تغييرش جايز باشد، زيرا بين آن دو شباهتى وجود دارد، همان طور كه رقبات ثابت نيز از جهت ثبات و قيام بعناصر ثابت خانواده شباهت دارند.

٥٧٥٠- و در روايت حسن بن محبوب، از محمّد بن نعمان احوال آمده است كه گفت: از امام صادق ٧ شنيدم كه ميفرمود: زنان از

«عقار»

- يعنى ملك و