ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥٠٠ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

رضى اللَّه عنه- از سعد بن عبد اللَّه از محمّد بن عيسى بن عبيد يقطينى، و از محمّد بن- حسن- رضى اللَّه عنه- از محمّد بن حسن صفّار از محمّد بن عيسى بن عبيد يقطينى.

توضيح: «محمّد بن عيسى بن عبيد بن يقطين از وابستگان بنى اسد بن خزيمه است، و كنيه‌اش ابو جعفر، و در باره‌اش اختلاف كرده‌اند نجاشى او را توثيق كرده است، و شيخ در فهرست او را تضعيف نموده، و مؤلّف در كلمات خود از استادش محمّد بن حسن بن وليد عدم اعتماد خود را به متفرّداتش از كتاب يونس نقل كرده است، و كشّى از على بن محمد قتيبى نقل كرده است كه فضل بن شاذان عبيدى را دوست مى‌داشت، و او را مى‌ستود و مدح مى‌كرد، و مى‌گفت: در همگنانش مانند او نيست، و اصل در جرح او ابن وليد است، و مصنّف و همچنين شيخ از وى نقل كرده‌اند، و بنظر ميرسد كه جرح از جهت آنست كه محمّد بن عيسى قدح پاره‌اى از بزرگان امثال زراره و محمّد بن مسلم و مؤمن الطاق و ابو بصير و بريد عجلى را نقل كرده است، بارى طريق مؤلّف به او صحيح است».

و آنچه در آن از محمّد بن مسعود عيّاشى آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از مظفّر بن جعفر بن مظفّر علوى- رضى اللَّه عنه- از جعفر بن محمّد بن مسعود از پدرش ابى النّضر محمّد بن مسعود عيّاشى- رضى اللَّه عنه-.

توضيح: «محمّد بن مسعود بن عيّاش سلمى سمرقندى معروف به عيّاشى صاحب تفسير مشهور كنيه‌اش ابو نضر است، وى چشم و چراغ شيعه اماميّه است بسيار جليل القدر و داراى بيش از دويست كتاب است، در ابتداى امر عامّى مذهب بوده و سپس مستبصر شده و در آن هنگام جوان بوده، و از مشايخ كوفه و بغداد و قم حديث شنيده، و تنها طعنى كه بر وى وارد است آنست كه از ضعفا بسيار روايت مى‌كند، و