ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٥٨ - باب ميراث بردگان

مالى بجاى نگذاشته باشد؟ فرمود: در اين صورت حكم او حكم مادر او است.

شرح: «امّ ولد كنيزى است كه از صاحبش داراى اولاد شود».

مصنّف اين كتاب- رحمه اللَّه- گويد: اين خبر، همين گونه آمده است، و من آن را بعلّت قوّت اسنادش در اينجا آوردم، و اصل نزد ما اينست كه چون يكى از والدين آزاد باشد. فرزند آزاد است. و گاهى مطلبى از ناحيه امام بالفظ اخبار صادر مى‌شود، كه معنى آن انكار و حكايت از قائلين آنست.

شرح: «اين خبر دلالت دارد كه فرزند مانند مادرش مملوك است، و اين ممكن است مثلا هر گاه صاحب كنيز هنگام عقد او با شخص شوهر شرط كرده باشد كه فرزند رقّ باشد. و يا مرد رقّ باشد و پس از حمل زوجه آزاد شود و مالى بدست آورد».

٥٧٣٧- و حسن بن محبوب، از عليّ بن رئاب روايت كرده است كه گفت:

امام صادق ٧ فرمود: غلام ارث نميبرد، و طليق ارث نميبرد.

شرح: «در كافى در هر دو موضع‌

«لا يرث»

آمده و ترجمه مطابق كافى شده است، و بنا بر متن (كه بصيغه تفعيل مجهول خوانده شود) معنايش آنست كه او را ارث نمى‌دهند. و طليق يا مطلّقه بائنه است و يا اسير آزاد شده، و بعيد نيست مراد بطليق كافر باشد زيرا بيشتر طلقاء كافر بودند».

٥٧٣٨- و محمّد بن اسماعيل بن بزيع، از منصور بن يونس بزرج، از جميل بن درّاج روايت كرده است كه گفت: از امام صادق ٧ شنيدم كه ميفرمود: