ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٦٥ - باب وصيت بنفع مكاتب و ام ولد

٥٥٠٥- و حسن بن محبوب، از أبو ايّوب، از سماعه روايت كرده است كه گفت: از امام صادق ٧ در باره مردى سؤال كردم كه وصيّت كرد تا برده‌اى را از ثلثش در برابر پانصد درهم بخرند، و آزاد سازند، پس وصىّ برده‌اى را بكمتر از پانصد درهم خريد، نظر امام در باره ما زاد چيست؟ فرمود پيش از آنكه برده آزاد شود، آن ما زاد را به او ميدهند، و پس از آن او را از جانب ميّت آزاد ميسازند.

شرح: «ظاهر خبر آنست كه با امكان خريدارى بنده بهمان قيمت كه وصيّت شده بكمتر از آن اگر خريدارى شود كفايت ميكند، زيرا در خبر تفصيل نداده است كه چنانچه بقيمت معيّن شده ممكن نبود بكمتر از آن كافى است، لكن فقهاى عظام گويند: اگر ميسور نبود كافى است».

باب وصيّت بنفع مكاتب و امّ ولد

٥٥٠٦- عاصم بن حميد، از محمد بن قيس، از امام ابو جعفر ٧ روايت كرده است كه فرمود: امير المؤمنين ٧ در باره مكاتبى كه زنى آزاد در حباله نكاح داشت- و آن زن بهنگام مرگ بنفع او وصيّت كرد، پس اهل ميراث گفتند: وصيّت آن زن براى او جايز نيست، زيرا كه او مكاتبى است كه هنوز آزاد نشده است،- حكم فرمود كه بنسبت بخشى از وى كه آزاد شده است ارث ميبرد، و بهمين نسبت وصيّت براى او جايز است، و نيز امام ٧ در باره مكاتبى كه‌