ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٦٤ - باب وصيت به آزاد كردن بنده و صدقه و حج
كرد، تا مردى از هم مذهبان ما را بوسيله آن آزاد سازند، ولى چنين موردى يافت نشد. امام فرمود: بردهاى از ساير مردم خريده و آزاد مىشود.
٥٥٠٢- و علىّ بن أبى حمزه از امام ٧ روايت كرده است كه فرمود:
پس از توده مردم خريدارى كنند مشروط باينكه ناصبى نباشد.
شرح: «اين خبر دلالت دارد كه هر گاه وصيّت به آزاد سازى رقبه مؤمنه بود و يافت نشد، ميتوان غير مؤمنى را در صورتى كه ناصبى نباشد آزاد ساخت».
٥٥٠٣- أبان بن عثمان، از محمّد بن مروان از موسى بن جعفر از پدرش امام صادق عليهما السّلام روايت كرده است كه فرمود: أبو جعفر ٧ در حالى وفات يافت كه شصت مملوك بجاى نهاد، ثلث ايشان را آزاد كرد، و بحكم قرعه يك ثلث از ايشان آزاد شدند.
٥٥٠٤- و قاسم محمّد جوهرى، از علىّ بن ابى حمزه، از ابو بصير روايت كرده است، كه گفت: از امام ابو جعفر باقر ٧ در باره زن آزادشدهاى سؤال كردم كه برادرم او را آزاد كرده بود، و او كنيزكان را خدمت ميكرد، و در جمع عيال برادرم جاى داشت، پس برادرم مرا وصيّت كرد كه از اصل مال بر او انفاق كنم، امام ٧ فرمود: اگر با كنيزكان ميبوده، و سرپرستى ايشان را بر عهده داشته پس بر او انفاق كن، و پيرو وصيّت برادرت باش.