ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٢٥ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

كرده‌اند، و او داراى كتبى در حديث و تفسير است، و محمّد بن فضيل مشترك بين ثقه و ضعيف است، و لكن غالب فقهاء بأخبار ابى حمزه عمل كرده‌اند، و از ظاهر كلام صدوق- رحمه اللَّه- چنان پيداست كه كتاب ابو حمزه نزد او موجود بوده و مسلّم ميداشته كه از آن او است و سند را فقط براى دفع توهّم ارسال آورده است».

و آنچه در آن از عبد الأعلى وابسته آل سام آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن حسن- رضى اللَّه عنه- از حسن بن متّيل از محمّد بن حسين بن ابى الخطّاب از جعفر بن بشير از خالد بن اسماعيل از عبد الأعلى مولى آل سام.

توضيح: «عبد الاعلى بن اعين كوفى، و از وابستگان آل سام است، از امام صادق ٧ رواياتى دارد و مدح شده است ولى توثيق نگشته، و طريق مؤلّف به او صحيح است چنان كه علّامه در خلاصه فرموده است».

و آنچه در آن از اصبغ بن نباته آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از محمّد بن- على ما جيلويه- رضى اللَّه عنه- از پدرش از احمد بن محمد بن خالد از هيثم بن عبد اللَّه النهدى از حسين بن علوان از عمرو بن ثابت از سعد بن طريف از اصبغ بن نباته.

توضيح: «اصبغ بن نباته تابعى است، و از خاصّان امير المؤمنين ٧ ميبوده است و گفته‌اند وى مشكور است يعنى در راه حقّ فعّاليّت بسزا داشته و عهدنامه مالك اشتر را او روايت كرده است و نيز وصيّت آن حضرت را به محمد حنفيّه و از روايات چنان استفاده مى‌شود كه جزء شرطة الخميس نيز بوده است، طريق مؤلّف به وى ضعيف است به حسين بن علوان عامّى، و عمرو بن ثابت كه پاره‌اى او را ضعيف شمرده‌اند».