ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٢٥٩ - باب ميراث مكاتب
آزاد و برده از يك ديگر ارث نميبرند.
شرح: «شيخ در تهذيب گفته است: زيرا مملوك مالك نيست تا ارثى گذارد، و آزاد از او ارث برد، و او از آزاد ارث نبرد تا مادامى كه جز او كس آزادى را متوفّى نداشته باشد، و در صورت وجود غير، برده هرگز از آزاد ارث نبرد».
٥٧٣٩- و علىّ بن مهزيار، از فضاله، از أبان، از فضل بن عبد الملك روايت كرده است كه گفت: از امام صادق ٧ در باره غلام و كنيز سؤال كردم كه آنها كه ارث نميبرند حاجب ديگرى ميشوند؟ فرمود: نه.
شرح: «مراد آنست كه اگر پسر پسر آزاد شده بود و پدرش مملوك بود اگر جدّش وفات يافت فرزند مملوك او حاجب نوه او مىشود يا نه».
باب ميراث مكاتب
٥٧٤٠- يونس بن عبد الرّحمن، از عبد اللَّه بن سنان روايت كرده است كه گفت: به امام صادق ٧ معروض داشتم: مكاتبى خود را باز خريده و مالى به ارزش صد هزار درهم بجاى نهاده است، و وارثى ندارد، در اين صورت چه كسى از او ارث ميبرد؟ فرمود: ارث او را كسى ميبرد كه مولاى جرائر او شده است، پرسيدم:
چه كسى ضامن جريره اوست؟ فرمود آنكه ضامن جرائر مسلمين است.
شرح: «خبر دلالت دارد بر اينكه مكاتب سائبه است و امام وارث اوست».
٥٧٤١- و در روايت محمد بن أبى عمير، از يكى از اصحاب ما از امام صادق