ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٤٦٢ - راويان احاديث كتاب و شناخت طريق مؤلف به آنان

دانشمند در حديث بود ضعيف است وى در جمادى الاولى سنه ٢٣٤ بدرود حيات گفته است». و شيخ- رحمه اللَّه- گويد: وى صاحب كتابى است، و نجاشى گويد: ثابت نيست كه وى از ما باشد، جز اينكه او از بسيارى از اصحاب ما از جعفر بن محمّد عليهما السّلام روايت مى‌كند، و او ثقه است، و خطيب از بخارى نقل كرده است كه گفته است او نزد من از هر ضعيفى ضعيفتر است، و از يحيى بن معين نقل كرده كه گفته است: «وى حديث وضع مى‌كرده». حقير گويد: اين تضعيفات جمله براى آنست كه وى از روات شيعه و ائمّه معصومين عليهم السّلام روايت مى‌كرده، و تعصّبات مذهبى و قومى همه جا كار خلاف حقّ خود را انجام مى‌دهد، و توثيقات و تضعيفات رجاليّون عامّه بر اساس تعصّب استوار است و نزد مردان خدا ترس و جانبدار حقّ پشيزى ارزش نداشته و نخواهد داشت، بارى طريق مؤلّف به وى بوجود قاسم بن- محمّد اصفهانى معروف بكاسولا ضعيف است، و اينكه مؤلّف گفته است ابن- شاذكونى و در فهرست نجاشى لفظ ابن ندارد مهمّ نيست زيرا در اصل لقب پدر او بوده است».

و آنچه در آن از ربعيّ بن عبد اللَّه آمده است، پس روايت كرده‌ام آن را از پدرم- رضى اللَّه عنه- از سعد بن عبد اللَّه و حميرى هر دو از احمد بن محمّد بن عيسى از حسين- بن سعد از حمّاد بن عيسى از ربعيّ بن عبد اللَّه بن جارود الهذلي و وى عرب خالص و از اهل بصره است.

توضيح: «ربعى- بكسر راء بى‌نقطه و سكون باء يك نقطه- ابن عبد اللَّه بن جارود بن ابى سبرة الهذلى بصرى است و از اصحاب امام صادق و امام كاظم عليهما السّلام است، و صاحب يك اصل از اصول چهار صدگانه است، و عامة و خاصة او را در كتب رجال عنوان كرده و او را از ثقات شمرده‌اند و طريق مؤلّف به او صحيح است».