قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ١٩٧ - باب اول - در احياء اراضى موات و مباحه

و استفاده نمايم ولى اخيراً شوراى محل مى‌گويد زمين مذكور را كه شما سدّ كرده‌اى موات بوده و بايد سدّ احداث شده را تخريب نمايى و حق استفاده از آن را ندارى لذا مستدعى است بيان فرماييد كه من از نظر شرع حق استفاده دارم يا خير؟

ج- زمين اگر جزو مرافق قريه يا سيل قريه محسوب است احياء آن جايز نيست و بايد به حال اول باز گردانده شود. ج ٢ ف ص ٥٨٥

س ٤٠- آب انبارهايى است وقفى كه به وسيله زمينهاى مجاور آن مشروب مى‌گردد، آيا زمينهاى مجاور و اطراف آن، موقوفه مى‌باشد؟ و اگر موقوفه نيست، اين زمينها چه حكمى دارند و متعلّق به كيست؟

ج- اگر زمين اطراف جزو اراضى موات اصلى است و آب‌گيرى آب انبار منوط به اين است كه آن زمينها به حال خود باقى بماند تا آب باران از آن زمينها به طرف آب انبار سرازير شود، در اين صورت آن زمينها جزو حريم آب انبار محسوب مى‌شود و حكم موقوفه را دارد. ج ٢ ف ص ٥٨٥- ٥٨٦

س ٩- از قديم الايّام قراء موقوفه اكثراً داراى اراضى زير كشت، بائر، چراگاه، مرتع، تپه و كوه بوده‌اند كه شش دانگ به ثبت مى‌رسيده و از اراضى چراگاه و مرتع به‌طور طبيعى بهره‌بردارى مى‌شده است.

١- آيا اراضى مورد تعليف و مراتع مجاور اراضى زير كشت، جزء موقوفه محسوب مى‌شود يا خير؟

٢- آيا اين قبيل اراضى كه داراى بوته‌هاى گياه بيابانى است و جهت تعليف همگان استفاده و بهره‌دهى دارد، جزء اراضى موات است يا نه؟

ج- اراضى مذكور تابع اراضى موقوفه است هر چند كه موات است، و احياء آن جايز نيست. ج ٣ ف ص ٣١- ٣٢

(١٣٩- ٣٨)

- ر. ك. ٣١ س ١١، ١٥- ١٣٦ س ٣٧، ٣٩- ١٣٩ س ٣٥- ١٤١ س ٨- ٣٤٧ س ٩١- ٣٤٨ س ٢٣.

ماده ١٤٤: احياء اطراف زمين موجب تملك وسط آن نيز مى‌باشد.

ماده ١٤٥: احياء كننده بايد قوانين ديگر مربوط به اين موضوع را از هر حيث رعايت نمايد.