س ٤٨- اگر شخص (حقيقى يا حقوقى) به طور قهرى براى عده‌اى اجير، موجر قرار گرفت ليكن قرارداد بين اجيرها و موجر سابقشان را نتوانست قبول كند آيا مى‌تواند دستمزد يا حقوق آنان را به ميل خود كسر نمايد و قرارداد را به طور يك جانبه تغيير دهد؟ تكليف اجيرها چيست؟ تكليف موجر قهرى چيست؟ اگر اجير اجرت جديد را نپذيرد تكليف چيست آيا مى‌تواند شرايط سابق عقد اجاره را مطالبه كند؟

ج- در مدت اجاره، اجاره به قوت خود باقى است و اجرت و شرايط همان است كه در عقد اجاره مقرر شده است. ج ٢ ف ص ٢١٤

(٢١٩)

س ٥٠- شخصى، جوانى را براى اين كه فقط روزها در كارهايش به او كمك نمايد، با حقوقى كه راضى مى‌شود به كار مى‌گيرد، اين جوان مدّتى كار مى‌كند، بعد تقاضاى اضافه حقوق مى‌كند و آن شخص حقوق او را اضافه و او را راضى مى‌كند، اين عمل سالها تكرار مى‌شود تا مدّت قريب به ده سال، و حقوق از ماهى سيصد تومان به پنج هزار تومان مى‌رسد و اين شخص در اين مدّت غير از حقوق مقرّره از هر گونه كمكى به آن جوان دريغ ننموده و اضافه بر حقوق، هر ساله برابر يك ماه حقوق هم به او عيدى مى‌دهد، اكنون آن شخص در اثر كهولت سن و ضعف مزاج، خود را بازنشست مى‌كند و چون طبعاً ديگر به آن جوان هم احتياجى ندارد، او را جواب مى‌كند؛ آيا اين جوان شرعاً مى‌تواند ادّعاى دريافت پولى بنمايد يا خير؟

ج- چنانچه در عقد قرارداد شرط دريافت چيزى بعد از پايان قرارداد و عمل نشده، حقى ندارد. ج ٢ ف ص ٢١٥

ماده ٥١٥: اگر كسى بدون تعيين انتهاء مدت اجير شود مدت اجاره محدود خواهد بود به مدتى كه مزد از قرار آن معين شده است بنابراين اگر مزد اجير از قرار روز يا هفته يا ماه يا سالى فلان مبلغ معين شده باشد مدت اجاره محدود به يك روز يا يك هفته يا يك ماه يا يك سال خواهد بود و پس از انقضاء مدت مزبور اجاره برطرف مى‌شود ولى اگر پس از انقضاء مدت اجير به خدمت خود دوام دهد و موجر او را نگاه دارد اجير نيز به مراضات حاصله به همان طورى كه در زمان اجاره بين او و موجر مقرر بود مستحق اجرت خواهد شد.

مسأله ٢٦- اگر عملى را بدون آنكه شرط مباشرت شود و انصراف هم به آن نداشته باشد قبول كند، جايز است ديگرى را براى آن كار با همان اجرت و بيشتر از آن، اجير كند