قانون مدنى و فتاواى امام خمينى - كيائى، عبد الله - الصفحة ٤٧٣ - پنجم - در خيار رؤيت و تخلف وصف

مسأله ٦- اگر چيزى را بفروشد كه سريعاً فاسد مى‌شود، به طورى كه اگر شب بر آن بگذرد فاسد مى‌شود، مانند سبزيجات و بعضى از ميوه‌ها و گوشت در بعضى از وقتها و مانند اينها و نزد فروشنده بماند و مشترى تأخير كند، پس بايع، قبل از آنكه خرابى به آن عارض شود، خيار دارد و بيع را فسخ مى‌كند و در مبيع هر طور كه بخواهد، تصرف مى‌كند. ج ٢ ص ٤٠٧

^^^ ٤٠٩

مسأله ٥- اگر مبيع در سه روز و بعد از آن تلف شود بنابر اقوى از مال بايع حساب مى‌شود. ج ٢ ص ٤٠٧

(٣٨٧- ٤٥٣)

پنجم- در خيار رؤيت و تخلف وصف‌

ماده ٤١٠: هرگاه كسى مالى را نديده و آن را فقط به وصف بخرد بعد از ديدن اگر داراى اوصافى كه ذكر شده است نباشد مختار مى‌شود كه بيع را فسخ كند يا به همان نحو كه هست قبول نمايد.

صدر مسأله ١- و آن در موردى است كه چيزى را كه نديده به توصيف بخرد سپس آن را برخلاف آنچه كه توصيف شده بيابد؛ به اين معنى كه ناقص‌تر از آنچه كه وصف شده بود باشد. و هم‌چنين در جايى است كه آن را برخلاف آنچه سابقاً ديده بيابد، پس براى او خيار فسخ ثابت است. و در جايى كه چيزى را با توصيف شخص ديگرى بفروشد سپس آن را بيش از آن تعريف بيابد يا بيش از آنچه كه سابقاً آن را ديده بيابد يا ثمن را بر خلاف تعريفى كه شده بود يعنى ناقص‌تر از آن بيابد، كه (فروشنده) در اين موارد خيار فسخ دارد. ج ٢ ص ٤٠٧

(٤١١- ٤١٣- ٢١٦)

مسأله ١- خيار در اينجا بين رد كردن و به طور مجانى نگهداشتن است و صاحب خيار حق نگهداشتن با گرفتن ارش را ندارد. چنانكه خيار او با دادن ارش و يا تبديل آن عين به عين ديگر، ساقط نمى‌شود. البته اگر وصفى را كه فاقد است در صحيح بودن (جنس) دخيل باشد، گرفتن ارش به خاطر عيب، موجّه است، نه از جهت تخلف وصف.

ج ٢ ص ٤٠٧

(٤٢٢)

ماده ٤١١: اگر بايع مبيع را نديده ولى مشترى آن را ديده باشد و مبيع غير اوصافى كه ذكر شده است دارا باشد فقط بايع خيار فسخ خواهد داشت.

ماده ٤١٢: هرگاه مشترى بعضى از مبيع را ديده و بعض ديگر را به وصف يا از روى‌