نصب ناودان‌هايى كه اين چنين است. و هر آنچه كه در آن اذن داده نشده است ضمان ثابت است مانند ضرر رساندن به راه مسلمين به هر نحوى كه باشد؛ پس اگر به سبب آن، چيزى تلف شود، ضمان ثابت است. اگرچه كلّيت آن در هر دو موضع خالى از كلام و اشكال نيست. ج ٤ ص ٣٧١

(١٣٢)

مسأله ١٢- اگر ظرف يا غير آن را روى ديوارش بگذارد، پس بيفتد و به سبب آن نفس يا مالى تلف شود ضامن نيست، مگر اينكه طورى آن را قرار دهد كه متمايل به طرف راه باشد، يا آن را طورى قرار دهد كه به طور عادى در راه مى‌افتد؛ پس در چنين صورتى ضامن است. ج ٤ ص ٣٧٥

مسأله ٥٩- اگر مثلًا ديوار بر روى راه خراب شود و به واسطه آن، مال يا جانى تلف شود، صاحب ديوار ضامن نمى‌باشد؛ مگر اينكه آن را طورى ساخته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا بعد از آنكه درست ساخته شده، به طرف راه تمايل پيدا كند و صاحبش مى‌توانسته كه كجى آن را برطرف كند و نكرده باشد، كه در اين دو صورت بنابر اقوى ضامن است. ج ٣ ص ٣٣٧

(١٢٢)

مسأله ٦٠- اگر مثلًا ظرف آب يا كوزه‌اى را روى ديوار بگذارد و بيفتد و به سبب آن، مال يا جانى تلف شود ضامن نمى‌باشد، مگر اينكه آن را طورى گذاشته باشد كه به طرف راه متمايل باشد يا طورى آن را قرار داده باشد كه مانند آن مى‌افتاده است.

ج ٣ ص ٣٣٧

س ٥٧- سيل بندى كه احداث اوّليه آن معلوم نيست از چه زمانى و چه تاريخى بوده اين سيل بند به مادرم از پدرش ارث رسيده و مادرم فوت كرده به من ارث رسيده روزى سيل آمده و بند شكسته، پشت بند قناتى بوده كه سيل به قنات ريخته خساراتى به بار آورده آيا من ضامن خسارات وارده بر قنات مى‌باشم يا خير؟

ج- صاحب بند ضامن نيست. ج ٢ ف ص ٥٤٣

س ٨٠- در دهى يك نهر آب عمومى مى‌باشد كه از آن مزارع و باغات مشروب مى‌شوند و از سه سال قبل نهر مذكور بر اثر ريزش، به باغ مشجرى برخورد نموده و از نظر اعيان در درختان ميوه و غيره و سنگ چين ديوار باغ مزبور ايجاد خسارت كرده و يك قسمت از باغ فاقد بازده محصول سالانه شده است صاحبان املاك ذى نفع نهر، نهر را به وسيله ورق آهن سفيد تغيير جهت داده‌اند به طورى كه نهر را با آهن سفيد و چوب‌