مسأله ٢٤- تحجير كننده حق تعطيل و اهمال در تعمير مواتى را كه تحجير نموده ندارد، بلكه لازم است كه در پى تحجير، مشغول آباد كردن آن شود؛ پس اگر اهمال كند و مدت طولانى شود و شخصى ديگر بخواهد آن را احيا كند احتياط (واجب) آن است كه امر آن را پيش حاكم- با وجود و بسط يد او- ببرند، پس تحجير كننده را به يكى از دو امر ملزم مى‌نمايد: يا آباد كردن، يا دست برداشتن از آن تا ديگرى آن را آباد كند، مگر اينكه عذر موجّهى ارائه دهد- مثل اينكه در انتظار وقت مناسب آن يا اصلاح وسايل يا حضور كارگرها است- پس به مقدارى كه عذرش برطرف مى‌شود به او مهلت داده مى‌شود. ولى توانا نبودن بر تهيّه اسباب به خاطر فقر و انتظار بى‌نيازى كشيدن و توانا شدن عذر نمى‌باشد، مگر با وجود اميد و توقع بر اينكه به واسطه حاصل شدن اسباب، تمكن پيدا شود. پس اگر در فرض گذشته، آن مدت بگذرد و به آباد كردن آن مشغول نشود حقش باطل مى‌شود و براى ديگرى جايز است كه قيام به آباد كردن آن نمايد. و اگر حاكمى كه قيام به اين امور كند نباشد، ظاهر آن است كه در صورتى كه در آبادى آن اهمال كرده باشد و مدت اهمال به طورى طولانى شود كه در عرف تعطيل حساب شود حقش ساقط مى‌شود، پس براى ديگرى جايز است كه آن را احيا كند و او حق جلوگيرى او را ندارد. و احتياط (مستحب) مراعات حق او است مادامى كه از مدت تعطيل و اهمال او سه سال نگذشته باشد. ج ٣ ص ٣٦٥

ر. ك. ١٦١ مس ٣٢ ... اگر در آنها عملى ... (اثر احياء: امكان انتقال ملكيت ملك بعد از احياء و عدم امكان انتقال ملكيت آن قبل از احياء، ر. ك. ٣٤٨ قسمت چهارم).

س ٢٢- در روستاى ما مرسوم است كه براى تصرّف ساختمان، اطراف زمين را تپه خاكى درست كرده و يا خط كشى مى‌نمايند. شخصى علاوه بر اين رسومات، زمين را مسطّح كرده و به وسيله تراكتور گاوآهن زده و سنگ و خاك هم براى ساختن زمين در زمين ريخته است، آيا با انجام كارهاى فوق شخص مالك زمين محسوب مى‌شود يا خير؟

ج- حق اولويّت پيدا كرده ولى هنوز مالك نشده است و اگر حريم بوده اولويّت هم حاصل نيست. ج ٢ ف ص ٥٧٨- ٥٧٩