آنها اين است كه به سبب وسيله‌اى آن را غير ممتنع و تسليم كند، مانند اينكه به آن تير بزند و به طورى مجروح شود كه مانع دويدن آن شود يا بالش را بشكند كه از پريدن آن جلوگيرى نمايد؛ چه اين وسيله از وسايل حلال كننده شكار باشد مانند تير و سگ تعليم يافته، يا از غير اينها باشد مانند سنگ و چوب و يوزپلنگ و باز و شاهين و غير اينها. و در اين هم معتبر است كه به كار بردن وسيله به قصد شكار و تملك باشد؛ پس اگر بيهوده يا براى نشانه‌گيرى يا براى غرض ديگرى تير بزند، مالك آن نمى‌شود؛ پس اگر شخص ديگرى به قصد تملك آن را بگيرد، مالك آن مى‌شود. ج ٣ ص ٢٤٧- ٢٤٩

(١٩١)

مسأله ١٦- هر چيزى كه وسيله ثابت نگهداشتن حيوان و برطرف نمودن امتناع و سرپيچى آن، قرارداده شود ظاهراً ملحق به وسيله شكار مى‌شود ولو اينكه گودالى در راه او كنده شود تا در آن بيفتد، يا به اينكه در زمينى آب انداخته شود تا اينكه زمين به صورت باتلاق درآيد و حيوان در آن فرو رود، يا درب چيز تنگى باز شود و دانه در آن ريخته شود تا گنجشك‌ها داخل آن شوند و درب به روى آنها بسته شود و امتناع آنها از بين برود. و اما اگر درب خانه و يا اتاق را به همين منظور باز نمايد و آنها داخل آن شوند در حالى كه در خانه و اتاق بر امتناعشان باقى باشند، ظاهراً با بستن درب، مالك آنها نمى‌شود، همان‌طور كه اگر پرنده در خانه او لانه كند، به مجرّد آن، مالك پرنده نمى‌شود.

و اگر حيوانى در زمين باتلاقى او در گل فرو رود، مادامى كه زمين را به منظور شكار، چنين نكرده باشد نيز چنين است؛ پس اگر شخصى بعد از آن، آن را بگيرد مالكش مى‌شود، اگرچه در صورتى كه بدون اذن او داخل خانه يا زمين او شود، معصيت كرده است. ج ٣ ص ٢٤٩

مسأله ١٧- اگر حيوانى را تعقيب كند تا خسته شود و از دويدن بايستد، مادامى كه او را نگرفته مالك او نمى‌شود؛ پس اگر ديگرى قبل از او آن را بگيرد، مالكش مى‌شود.

ج ٣ ص ٢٤٩

مسأله ١٨- اگر حيوانى در تورى كه جهت شكار نصب شده، بيفتد و تور به جهت ضعيف بودنش و قوى بودن حيوان، آن را نگه ندارد و از آن در رود، كسى كه تور را نصب كرده، مالك آن نمى‌شود. و همچنين است اگر تور را بردارد و با همان تور فرار نمايد و امتناع آن از بين نرود؛ پس اگر غير او، آن را شكار نمايد مالك آن مى‌شود و بايد تور را به‌