مى‌شود و مالك حق منع او را از اين مقدار ندارد و در زايد از آن هر وقت كه بخواهد حق رجوع دارد. و در عمرى و رقبى به اندازه مقدار معين شده لازم است و قبل از انقضاى آن، حق اخراج او را ندارد. ج ٣ ص ١٥٥

مسأله ٧- اگر در عمرى، طول حيات مالك را مدت قرار دهد و ساكن قبل از آن بميرد، ورثه او حق سكنى در آن را دارند تا مالك بميرد. و اگر طول حيات ساكن، مدت قرار داده شده و مالك قبل از او بميرد، ورثه‌اش حق اخراج ساكن را در طول حيات او ندارند. و اگر ساكن بميرد ورثه‌اش حق سكنى ندارند مگر اينكه سكنى براى او در مدت حيات او و براى ورثه او بعد از وفات او قرار داده شود؛ پس ورثه چنين حقى را دارند و اگر منقرض شوند به مالك يا ورثه‌اش برمى‌گردد. ج ٣ ص ١٥٧

(٨٦٩)

س ٣٠- صاحب باغى ملكش را حبس موقّت نموده به مدّت شصت سال، ولى ما تا به حال كه حدود هشتاد سال از فوت او مى‌گذرد آن را طبق دستور مرحوم اجرا نموده‌ايم، آيا حال مى‌توانيم زمين يا باغ را به عنوان ارث به وارثش كه يك پسر است بدهيم يا خير؟

ج- به مجرّد موت مورّث ملك به ورثه موجود در حال موت مى‌رسد، و بعد از مدّت مذكور هر تصرّفى مى‌توانند در آن بكنند. ج ٣ ف ص ٣٩

(٤٢)

س ٣١- منزلى است مسكونى كه شخصى در حيات خود آن را براى مدّت سى سال حبس نموده (كه نزديكان وى هنگام مسافرت به قم سالى ده روز در آن خانه ساكن باشند) از تاريخ فوت آن مرحوم (قريب ٢٥ سال قبل) كسى از نزديكان او (با وجود اطّلاع از حبس و وصيّت مزبور، و آمادگى ورثه براى قرار دادن منزل در اختيار آنان) در مسافرتهايشان به قم به آن خانه نيامده‌اند. از اين رو ورثه اقدام به فروش آن نموده‌اند، و مشترى حاضر شده كه در صورت آمدن بستگان آن مرحوم به آن خانه طبق وصيتنامه به آنان اجازه ده روز سكونت بدهد. بفرمائيد اين معامله چه صورت دارد؟ توضيح اين كه نظر واقف كه سكونت اقوام اوست تا پايان مدّت منظور (٣٠ سال) در معامله شرط مى‌شود، و خريدار با كمال اشتياق قبول مى‌كند. و توضيح ديگر اين كه بيع و فروش خانه مرقوم هم به صلاح ورّاث و هم به صلاح موقوف عليهم است، چون كلنگى است و در شرف خرابى مى‌باشد؟

ج- تا مدّت حبس سر نيامده ورثه نمى‌توانند منزل را در اختيار ديگرى قرار