معامله‌اى را كه با مستأجر انجام مى‌داده با آن ديگرى عمل كند و مستأجر مقدارى را به عنوان سرقفلى بگيرد به جهت اينكه محل را تحويل ديگرى مى‌دهد و سرقفلى به اين عنوان حلال است. ج ٤ ص ٤٥٩

(٢٣٤)

مسأله ٦- اگر در ضمن عقد اجاره بر موجر شرط كند مادامى كه مستأجر در آنجا است، بر مبلغ اجاره نيفزايد و حق اخراج او را نداشته باشد و بر موجر است اجاره دادن آن در هر سال به مقدار مذكور، پس مستأجر حق دارد مقدارى به عنوان سرقفلى از موجر يا از شخص ديگر بگيرد تا حقش را ساقط نمايد يا محل را تخليه كند.

ج ٤ ص ٤٥٩

(٢٣٤)

مسأله ٧- اگر در ضمن عقد بر موجر شرط كند كه محل را به غير او اجاره ندهد و سالانه به اجاره متعارف در هر سال، به او اجاره دهد، پس مستأجر حق دارد كه جهت اسقاط حقش يا تخليه محل، مقدارى را به عنوان سرقفلى بگيرد. ج ٤ ص ٤٦١

(٢٣٤)

مسأله ٨- مالك حق دارد هر مقدارى را كه بخواهد به عنوان سرقفلى از شخص بگيرد تا محل را به او اجاره دهد، همانطور كه مستأجر حق دارد كه در اثناى مدت اجاره، از شخص ثالث سرقفلى بگيرد تا آنجا را به او اجاره دهد، در صورتى كه مستأجر حق اجاره دادن را داشته باشد. ج ٤ ص ٤٦١

مبحث دوم- در اجاره حيوانات‌

ماده ٥٠٧: در اجاره حيوان تعيين منفعت يا به تعيين مدت اجاره است يا به بيان مسافت و محلى كه راكب يا محمول بايد به آنجا حمل شود.

ماده ٥٠٨: در موردى كه منفعت به بيان مدت اجاره معلوم شود تعيين راكب يا محمول لازم نيست ولى مستأجر نمى‌تواند زياده بر مقدار متعارف حمل كند و اگر منفعت به بيان مسافت و محل معين شده باشد تعيين راكب يا محمول لازم است.

مسأله ٣- اگر چهارپايى را براى باربرى اجاره كند بايد جنس چيزى را كه بر آن بار مى‌كند معين نمايد؛ زيرا اغراض با اختلاف جنس بار، مختلف مى‌شود. و هم چنين است مقدار بار ولو با مشاهده و تخمين. و اگر آن را براى مسافرت اجاره كند بايد راه و وقت سير كه در شب است يا در روز و مانند آن را تعيين كند، بلكه بايد سوار را مشاهده كند يا توصيف شود به طورى كه با آن توصيف، رفع جهالت و غرر بشود. ج ٢ ص ٤٨٩

(٢١٦)