در آن وقت به سوى آن شهر عمداً يا اشتباهاً خودش سوار شود، اجرت قراردادى بر او لازم مى‌شود؛ زيرا با تسليم چهارپا به او، اجرت قراردادى بر او مستقر شده است اگرچه منفعت (حمل بار) را استيفاء نكرده باشد. و آيا اجرت مثل منفعتى كه استيفاء كرده است (سوارى) نيز بر او لازم مى‌شود، تا بر عهده او دو اجرت باشد، يا آنكه بر او لازم نيست مگر تفاوت بين اجرت منفعتى كه استيفاء كرده و اجرت منفعتى كه مورد اجاره بوده است- اگر چنين تفاوتى باشد- كه اگر آن را براى بردن بار به پنج اجاره كرده باشد و سوارش شود و اجرت سوار شدن ده باشد بر او ده لازم مى‌شود و اگر تفاوتى بين آنها نباشد، به جز اجرت قراردادى بر او لازم نيست؟ دو وجه است كه دوّمى آنها خالى از رجحان نيست و احتياط (مستحب) مصالحه كردن است. ج ٢ ص ٥٠٥

(٦٣١)

مسأله ١٨- اگر چهارپايى را به زيد اجاره دهد و چهارپا فرار كند، اجاره باطل است؛ چه قبل از تسليم باشد يا بعد از تسليم در اثناى مدت اجاره؛ در صورتى كه فرار آن به خاطر اينكه مستأجر در حفظ آن تقصير كرده است نباشد.

ج ٢ ص ٤٩٧

(٤٧٠- ٣٤٨- ٢٣٦)

^^^ ٥١١

س ٢٠٦- آيا اجراى ماده نوزده قانون مالك و مستأجر يعنى گرفتن مبلغى توسط مستأجر از مالك به نام حق كسب و پيشه (هنگام تحويل مغازه يا خانه استيجارى به صاحبش پس از انقضاى مدّت قرارداد) بابت ترقى ملك مذكور، شرعى و جايز مى‌باشد؟

ج- اگر در ضمن عقد اجاره شرط گرفتن مبلغى از موجر هنگام تخليه شده، عمل به شرط لازم و صحيح است. ج ٢ ف ص ١٦٥

(٢٣٤)

س ٢٠٧- شش دانگ يك باب دكان را مالك به مدت سه سال به اجاره داده و مستأجر به اين منظور كه در مدت اجاره، اجاره بهاى كمترى بپردازد مبلغى به عنوان سرقفلى به مالك پرداخت با اين كه مدّت سه سال از انقضاء مدّت اجاره گذشته مستأجر حاضر به تجديد اجاره نشده در اين صورت تكليف مالك چيست؟ و آيا مى‌تواند از مستأجر بخواهد كه مورد اجاره را تخليه كند و تحويل دهد؟

ج- مالك حق مطالبه تخليه را دارد ولى با فرض اينكه سرقفلى دكان را به مستأجر واگذار كرده مستأجر حق دارد مطالبه سرقفلى نمايد. ج ٢ ف ص ١٦٥

(٤٩٤)