مسأله ٨٦- براى واقف جايز است كه بر متولى، ناظرى قرار دهد، پس اگر احراز شود كه مقصود واقف اين است كه ناظر، فقط جهت محكم‌كارى بر اعمال متولى اطلاع پيدا كند پس متولى در تصرفاتش استقلال دارد و اذن ناظر در صحت و نفوذ آنها معتبر نيست و فقط لازم است كه به او اطلاع دهد. و اگر مقصود واقف اين باشد كه ناظر، اعمال نظر و تصويب نمايد، براى متولى جايز نيست كه تصرف كند مگر به اذن ناظر و تصويب او. و اگر مقصود واقف احراز نشود، لازم است كه هر دو امر رعايت شود.

ج ٣ ص ١٤٧- ١٤٩

(٨٥٧)

ماده ٧٩: واقف يا حاكم نمى‌تواند كسى را كه در ضمن عقد وقف متولى قرار داده شده است عزل كنند مگر در صورتى كه حق عزل شرط شده باشد و اگر خيانت متولى ظاهر شود حاكم ضم امين مى‌كند.

مسأله ٧٩- در صورتى واقف حق قرار دادن توليت براى خودش يا ديگرى را دارد كه در وقت واقع ساختن وقف و در ضمن عقد آن باشد و اما بعد از تمام شدن وقف، واقف، بيگانه از وقف مى‌باشد؛ پس حق قرار دادن توليت و عزل متولى را ندارد مگر اينكه چنين چيزى را در ضمن عقد وقف براى خودش شرط كند، به اينكه توليت را براى شخصى قرار دهد و شرط كند كه هر وقت بخواهد او را عزل كند، عزل نمايد. ج ٣ ص ١٤٥

س ١٣٥- شخص متديّنى كه بين مردم به صلاح و ديانت معروف بود مدرسه‌اى را از اموال خود و از اموال مؤمنين كه جمع‌آورى كرده بود ساخت، و چون ساخت آن به پايان رسيد وقف نامه‌اى در يك كتاب از مؤلفات خودش انتشار داد و نوشت كه اين مدرسه را وقف نموده و توليتش را تا دم حيات براى خود و بعد از خود براى پسر برادرم قرار دادم و همانطور بود تا بانى وفات نمود. حالا پسرهايش مدعى‌اند كه پدر ما وصيّت نامه‌اى تحرير كرده و در آن نوشته كه توليت اين مدرسه را به پسرم تفويض نمودم، اگرچه قبلًا براى توليت بعد از خود، پسر برادرم فلانى را تعيين نمودم ولى اكنون او را از توليت عزل كردم. آيا اين وصيّت نامه نافذ است شرعاً؟ و آيا متولّى تعيين شده در حين وقف و در عبارت وقف با اين وصيت عزل خواهد شد يا نه؟

ج- هر كس در ضمن صيغه وقف به عنوان توليت معيّن شده متولّى شرعى است و با وصيّت واقف توليت عزل نمى‌شود. ج ٢ ف ص ٣٩١

(٨٣٥)