اینکه اینها یک سلسله مفاهیمی هستند بیپیوند با یکدیگر و مستقل و مجزای از یکدیگر. در اینجا هیچ پیوندی بین این کلمات نیست، ولی در آن صورت اول میان کلمات پیوندی برقرار است، رابطهای برقرار است. چه چیزی پیوند و رابطه است؟

در آنجا میان «سیر» و «مَن» یک پیوندی برقرار است که هیئت «سرتُ» آن را میفهماند: وجود یافتن سیر از من. «مِن» هم در آنجا به صورت رابطه بیان شده است و آغاز سیر را نشان میدهد ولی در اینجا من بجای «مِن» لفظ «ابتدا» را آوردهام. با اینکه «مِن» هم معنایش ابتداست، «ابتدا» هم معنایش ابتداست ولی آن کاری را که «مِن» میکند «ابتدا» نمیتواند بکند. «الی» هم معنایش انتهاست ولی لفظ «انتها» کار «الی» را نمیتواند بکند. نه «ابتدا» میتواند کار «مِن» را بکند و نه «انتها» میتواند کار «الی» را بکند، چون «مِن» معنا را به صورت «حرفی» افاده میکند و «ابتدا» به صورت «اسمی»؛ «الی» معنا را به صورت حرفی القا میکند و «انتها» به صورت اسمی. حال «مِن» و «الی» چگونه است که به صورت حرفی است؟.

وقتی میگویم «سرتُ من البصرة الی الکوفة» شما آن واقعیت را همان گونه که هست درک میکنید، یعنی عین همان واقعیت به شکلی که در خارج هست در ذهن شما مجسم میشود و آن عبارت است از: یک حرکت آنچنانی که از این شهر تا آن شهر به وسیله این شخص انجام شده است. این حرکت به همان صورتی که واقع شده است در ذهن شما نقش میبندد. آن صورتی که واقع شده است اینچنین نیست که من یک شیء جدا باشم، حرکت هم جدا، ابتدا هم جدا، انتها هم جدا، بصره هم جدا، کوفه هم جدا. درست است که کوفه غیر از بصره است، من هم غیر از بصره و کوفه هستم و سیر من هم یک حالتی است از من، اما این سیر از بصره تا کوفه و این ابتدای سیر و این انتهای سیر که دو معنی حرفی است که با دو حرف «مِن» و «الی» بیان شده است، اینها در عالم واقع و نفس الامر وجودهای مستقلی نیستند، بلکه همین سیر که یک وجود واحد است و هیچ کثرتی در آن نیست یک وضع خاصی دارد که به واسطه این وضع خاص، من یک طرفش را میگویم «ابتدا» و یک طرف دیگرش را میگویم «انتها». ولی در عالم واقع و نفس الامر ابتدای سیر یک وجود مستقل از سیر ندارد؛ ابتدای سیر یک چیزی در کنار سیر نیست. آیا ابتدای هر چیزی جزئی از آن چیز است؟ نه. آیا موجودی بیرون از آن چیز است؟ باز هم نه. ولی موجود است به وجود خود آن چیز. انتهایش هم همینطور است.