مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٧٤ - ورود بحث « اعتبارات ماهیت » در علم اصول

جوابی که میدهند این است که ما دو لابشرط داریم، هم لابشرط مقسمی داریم و هم لابشرط قسمی. لابشرط مقسمی با لابشرط قسمی یک تفاوت دارد و آن اینکه لابشرط قسمی مقید به لابشرطیت است [١]؛ لابشرط قسمی آن است که لابشرط است یعنی لابشرط اعتبار شده است [٢].

شما وقتی میگویید من کتاب را دوست دارم، گاهی کتاب را مطلق اعتبار میکنید: خواه فارسی باشد یا عربی، مذهبی باشد یا فلسفی؛ و گاهی کتاب را مقید اعتبار میکنید. کتاب مقید ضد کتاب مطلق است. نمیشود در آن واحد هم کتاب مقید را اعتبار کرد و هم کتاب مطلق را؛ یعنی در یک قضیهای که شما میآورید و موضوع قضیه کتاب میباشد موضوع یا کتاب مطلق است یا مقید، مقید هم باشد یا مقید به وجود یک قید است و یا مقید به عدم یک قید. در اینجاست که لابشرط به معنای مطلق یعنی «رها از هر قیدی» نقطه مقابل و قسیم بشرط لا و بشرط شیء است. ولی آنچه که مقسم اینها قرار گرفته مطلق است حتی از قید اطلاق؛ یعنی وقتی میگویید کتاب، کتاب مطلق هم کتاب است؛ کتاب مقید به فارسی بودن کتاب است، کتاب مقید به فارسی نبودن هم کتاب است.

استاد: بله، بشرط لابشرطیت است.

استاد: نه، عدم القید است.