مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٧ - ٣ مرتبه تعین دوم

پس اینکه ماهیات در مرحله اسماء، ظهور پیدا میکنند و در مرتبه ماقبل اسماء ظهور ندارند این هم خودش نوعی حدوث است، زیرا حدوث مگر غیر از پیشی داشتن نیستی یا خفاء شیء بر هستی و ظهور شیء است؟ حاجی میگوید من این نوع از حدوث را «حدوث اسمی» اصطلاح میکنم [١].

به هرحال اینها حرفهایی است که عرفا گفتهاند و با اصطلاحاتی که دارند بیان کردهاند. غرض ذکر این جهت است که حاجی میخواهد بگوید همچنین مطابق آنچه که عرفا گفتهاند باز نوعی حدوث یعنی نوعی پیشی گرفتن نیستی جهان بر هستی جهان داریم. ذات حق ذاتی است که به هیچ نحو از انحاء هیچ نوع نیستی بر هستی او پیشی ندارد. «او قدیم است» یعنی به هیچ شکلی و به هیچ نحوی و به هیچ تصویری هیچ نوع نیستی بر هستی او پیشی ندارد؛ او بر هر هستی و بر هر نیستی.

استاد: بله، چون ظهور در مرتبه اسماء بعد از لاظهوری در مرتبه قبل (مرتبه تعین اول) است لذا آن را «حدوث اسمی» مینامد.