المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٢١ - تتمه كلام در حروف مشبهة بالفعل

قوله: كالبيت الآتى: مقصود همان بيت باعث بن صريم البكرى است.

قوله: و فى انّه لا يجب حذف اسمها: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » بوده و در « اسمها » به كانّ راجع است.

قوله: بل يجوز اظهاره: يعنى اظهار اسم كانّ.

قوله: على انّه خبر كان: ضمير در « انّه » به ظبية راجع است.

قوله: و هو مفرد: ضمير « هو » به ظبية راجع است.

قوله: و اسمها مستتر: يعنى و اسم كان مستتر است يعنى محذوف مى‌باشد زيرا در حرف ضمير نميتواند مستتر باشد پس مقصود از استتار حذف است.

قوله: و اجاز يونس و الاخفش اعمالها: يعنى اعمال لكنّ.

قوله: انّه حكاه عن العرب: ضمير در « انّه » به يونس و در « حكاه » به اعمال راجع است.

متن: «١٩٧»

تجزيه و تركيب‌

عمل: اسم، مصدر، مضاف، مفعول مقدّم براى « اجعل ».

ان: مضاف اليه.

اجعل: فعل، امر، فاعل آن مستتر است باستتار وجوبى.

للا: جار و مجرور، متعلّق به « اجعل » و مفعول دوّم است براى آن.

فى النكره: جار و مجرور، متعلّق به « اجعل ».

مفردة: حال است از ضمير فاعلى در « جائتك » كه به « النكره » راجع است.

جائتك: فعل و فاعل و مفعول.