المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٥ - حكم ماء كافه

ذكر: مصدر، مضاف، مبتداء.

لو: مضاف اليه براى « ذكر » و اضافه « ذكر » به « لو » از باب اضافه مصدر بمفعول است.

ترجمه:

و اگر خبر فعل بوده در حاليكه دعا نباشد و صرفش نيز ممتنع محسوب نشود پس بهتر آنست كه بين « ان » و فعل مزبور بواسطه « قد » يا « نفى » يا حرف تنفيس يا « لو » فاصله شود و ذكر « لو » بسيار قليل مى‌باشد.

شرح عربى:

( و ان يكن) الخبر (فعلا و لم يكن دعا و لم يكن تصريفه ممتنعا فالاحسن الفصل بينهما بقد) نحو «ونعلم ان قد صدقتنا» ( او) حرف (نفى) نحو «افلايرون الّا يرجع اليهم قولا» ( او) حرف تنفيس) نحو: «علمان سيكون» ( اولو) نحو «انلو كانوا يعلمون الغيب» ( و قليل ذكر لو) فى كتب النّحو فى الفواصل فان كان دعاءا او غير متصرّف لم يحتج الى الفصل نحو: «الخامسةانّ غضب اللّه عليها» و «انعسى ان يكون» «وان ليس للانسان الّا ما سعى» و قد يأتى متصرّفا بلا فصل كما اشار اليه بقوله: « فالاحسن الفضل» نحو:

ترجمه و شرح:

شارح گويد:

ضمير در « يكن » به خبر راجع است و فاصله شدن بين خبر و « ان » بواسطه قد مانند فرموده حقتعالى:

و نعلم ان قد صدقتنا ( و بدانيم صداقت تو نسبت بخودمان را).

شاهد در « صدقتنا » است كه خبر براى « ان » واقع شده و آن فعلى است غير دعا و متصرّف و بين آن و « ان » لفظ « قد » فاصله شده.

و فاصله شدن حرف نفى بين « ان » و خبر مانند فرموده حقتعالى:

افلا يرون الّا يرجع اليهم قولا