المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٣ - حكم ماء كافه
مىباشد، مانند قول شاعر:
|
ان هالك كلّ من يحفى و ينتعل. |
( بدرستيكه هلاكشونده است هرپاى برهنه و كفشدارى).
شاهد در « ان » بوده كه مخفّفه است و اسمش ضمير شأن بوده و جمله « هالك الخ» خبرش مىباشد.
و گاهى اسم آن ظاهر شده كه در اين صورت واجب نيست خبرش جمله باشد مانند قول شاعر:
|
بانك ربيع و غيث مريع. |
( يعنى بدرستيكه تو بهار بوده و نيز بارانى هستى روياننده علفها).
شاهد در خبر « انك » است كه جمله نبوده بلكه مفرد مىباشد يعنى « ربيع ».
قوله: فيوصل بها: ضمير در « بها » به ان مخفّفه راجع است.
قوله: و الغالب كونه بلفظ الماضى: ضمير در « كونه » به فعل ناسخ راجع است.
قوله: و ان كانت لكبيرة: آيه (١٤٣) از سوره بقره.
قوله: و ان يكاد الّذين كفروا الخ: آيه (٥١) از سوره قلم.
قوله: و لا يبطل عملها: يعنى عمل انّ مخفّفه.
قوله: لانّها اشبه بالفعل منها: ضمير در « لانّها » به انّ مفتوحه و در « منها » به مكسوره عود مىكند.
قوله: قاله فى شرح الكافية: ضمير منصوبى در « قاله » به اشبه بودن آن مفتوحه از انّ مكسوره بفعل راجع است.
متن: «١٩٥ ، ١٩٤»
|
و ان يكن فعلا و لم يكن دعا |
و لم يكن تصريفه ممتنعا |
|
|
فالاحسن الفصل بقد او نفى او |
تنفيس او لو و قليل ذكر لو |