المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٥ - موارد اطراد و شيوع زائد واقع شدن كان
قوله: و بعد ان المصدريّة الخ:
مؤلّف گويد:
كوفيّون گفتهاند: ان مفتوحه بمعناى ان مكسوره يعنى شرطيّه است فلذا در بيت عبّاس بن مرداس كلمه « امّا » را شرطيّه معنا نمودهاند.
قوله: تعويض ما عنها: ضمير در « عنها » به كان عود مىكند.
قوله: بعد حذفها: يعنى حذف « كان ».
قوله: ثمّ كان له: ضمير در « له » به اختصار برمىگردد.
قوله: و ادغمت النّون فيها: ضمير در « فيها » به ميم « ما » راجع است.
قوله: و مثله: يعنى و مثل المثال المذكور.
متن: «١٥٧»
|
و من مضارع لكان منجزم |
يحذف نون و هو حذف ما التزم |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
من: حرف جارّ.
مضارع: مجرور به « من » متعلّق است به « يحذف ».
لام: جارّه.
كان: مجرور به « لام » متعلّق به « استقرّ » ، صفت است براى « مضارع ».
منجزم: بصيغه اسم مفعول، صفت است براى « مضارع ».
يحذف: فعل مضارع، مجهول، معرب.
نون: نائب فاع است براى « يحذف ».
واو: حاليّه.
هو: مبتداء.