المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠١٧ - شرط حال

كلمه « ركضا » مصدر است و آن دويدن بسرعت را گويند پس نوعى از مجئ بوده كه عامل در آن مى‌باشد.

و مصنّف و فرزندش مى‌گويند:

مصدر نكره در موارد ذيل وقوعش قياسى است:

١- بعد از كلمه « امّا » مانند: امّا علما فعالم.

٢- بعد از خبرى كه مبتداء بآن تشبيه شده مانند:

زيد زهير شعرا (زيد مانند زهير است در حاليكه شاعر است).

٣- بعد از خبرى كه الف و لام دالّ بركمال برسرش داخل شده باشد مانند:

انت الرّجل علما (تو مرد هستى در حاليكه عالم مى‌باشى).

قوله: خلافا ليونس و البغداديّين مطلقا: كلمه « مطلقا » يعنى چه حال متضمّن معناى شرط بوده و چه نباشد.

قوله: سماعا مطلقا: كلمه « مطلقا » يعنى چه نوعى از عامل بوده و چه نباشد بعد از كلمه امّا و مبتدائيكه به خبرش تشبيه شده و خبرى كه الف و لام كمال دارد واقع شود يا چنين نباشد.

متن: «٣٣٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

لم: حرف جازم، عامل، مبنى.

ينكّر: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، مجهول.

غالبا: حال است از نائب فاعل لم ينكّر يعنى « ذو الحال».