المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨٧ - حكم مستثنا به سوى

در بيت توبة بن حمير مرفوع و اسم ليس آمده است:

يعنى: آيا رها مى‌كنم ليلى را و حال آنكه بين من و بين او نيست مگر يك شبى، بدرستيكه من در آن هنگام برفراق او بسيار شكيبا و صابر خواهم بود.

شاهد در « سوى » است كه اسم « ليس » بوده و مرفوع مى‌باشد نه منصوب و ظرف.

رمّانى كه يكى ديگر از ادباء است مى‌گويد:

« و سوى» غالبا ظرف و منصوب بوده و بندرت مانند « غير » استعمال ميشود. و اين رأى را ابن هشام نحوى اختيار نموده است.

قوله: بضمّها مقصورا: ضمير مؤنّث در « ضمّها » به سين راجع است.

قوله: انّها لا تستعمل الّا ظرفا: ضمائر مؤنّث به « سوى » راجعند.

قوله: و لا تخرج عنه: ضمير فاعى در « لا تخرج» به سوى و ضمير مجرورى در « عنه » به ظرف راجع است.

قوله: و ردّه المصنّف: ضمير منصوبى در « ردّه » به سيبويه راجع است.

قوله: بورودها مجرورة بمن: ضمير در « ورودها » به سوى عود مى‌كند.

قوله: انّها تستعمل ظرفا غالبا: ضمائر مؤنّث به « سوى » راجعند.

قوله: و اختاره ابن هشام: ضمير منصوى در « اختاره » به رأى رمّانى راجع است.

متن: «٣٢٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.