المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٢٥ - شروط مفعول له
متن: «٣٠٤»
|
فانصبه بالواقع فيه مظهرا |
كان و إلّا فانوه مقدّرا |
تجزيه و تركيب
فاء: عاطفه.
انصبه: فعل امر حاضر و ضمير مستتر در آن فاعلش و ضمير منصوبى مفعولش مىباشد.
باء: حرف جرّ.
ال: اسم موصول، مجرور به « باء » ، متعلّق به « انصب ».
واقع: اسم فاعل، صله براى « الف و لام».
فيه: جارّ و مجرور، متعلّق به « واقع ».
مظهرا: اسم مفعول، خبر براى « كان ».
كان: از افعال ناقصه و اسمش مستتر در آن است كه به « الواقع فيه» راجع است.
واو: عاطفه.
الّا: مركّب است از ان شرطيّه و لاء نافيه يعنى و ان لا يكون مظهرا.
فاء: رابط جواب.
انوه: فعل امر حاضر و ضمير فاعلى در آن مستتر و ضمير منصوبى مفعولش مىباشد.
مقدّرا: مفعول دوّم براى « انو ».
ترجمه:
پس نصب بده مفعول فيه را با آنچه در آن واقع شده و ظاهر مىباشد و اگر ظاهر نيست پس آنرا در نيّت مقدّر بگير.