المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٢٣ - شروط مفعول له

سپس شارح گويد:

از كلام مصنّف فهميده ميشود كه در مصدر مضاف نصب و جرّ مساوى است چنانچه مصنّف در كتاب تسهيل بآن تصريح كرده است.

مؤلفّ گويد:

وجه استفاده اينمعنا از كلام مصنّف آنستكه:

مصنّف در مصدر مجرّد از الف و لام و اضافه جرّ را قليل و نصب را كثير دانست و در مصدرى كه با ال ف و لام باشد نصب را قليل و جرّ را كثير قرار داد پس قلّت و كثرت نصب و جرّ در كلام مصنّف صرفا در مورد مصدرى است كه همراه با الف و لام و يا مجرّد از آن باشد، بنابراين مصدرى كه مضاف بيايد از حيث مجرور و يا منصوب خواندن فرقى نداشته و اين دو امر نسبت بآن مساوى هستند.

قوله: المجرّد من ال و الاضافة: يعنى المصدر المجرّد من ال و الاضافة.

قوله: و كثر نصبه: يعنى نصب المجرّد.

قوله: و اوجبه الجزولى: ضمير منصوبى در « اوجبه » به نصب راجع است.

قوله: شيخ المصنّف: يعنى استاد مصنّف.

قوله: و لا سلف له: كلمه « سلف » يعنى « سابق و متقدّم» و ضمير در « له » به جزولى راجع است.

قوله: فى ذلك: مشار اليه آن وجوب نصب مى‌باشد.

قوله: كثرة صحبتها: ضمير مؤنّث مجرورى به « لام » راجع است.

قوله: و قلّ نصبه: يعنى نصب مصحوب ال.

قوله: و انشدوا عليه: ضمير مجرورى در « عليه » به نصب راجع بوده و كلمه « انشدوا » فعل ماضى است و مصدرش « انشاد » مى‌باشد و آن عبارتست از قرائت كردن كلام ديگرى.

قوله: اى لاجله: يعنى لاجل الخوف.

قوله: و فهم من كلامه: يعنى كلام المصنّف.