المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٢٥ - موارد رجحان رفع اسم مشتغل

قوله: و فصل ضمير: اضافه « فصل » به « ضمير » از قبيل اضافه مصدر بفاعل است يعنى و فاصله شدن و جدا آمدن ضمير.

قوله: مشغول به عن الفعل: يعنى ضميرى كه بواسطه‌اش از فعل اشتغال حاصل مى‌شود باينمعنا كه فعل در اسم سابق عمل نكرده بلكه در ضميرش عمل مى‌نمايد.

قوله: بحرف جرّ: يعنى فاصله شدن بين ضمير و فعل بواسطه حرف جرّ صورت مى‌گيرد.

قوله: فيما مضى: يعنى در احكام پنجگانه گذشته.

قوله: فيجب النّصب: يعنى واجب است نصب اسم سابق.

قوله: و يجوز الامران على السّواء: يعنى و يجوز الرّفع و النّصب.

قوله: نعم الخ: اين عبارت اشاره است به استدراك از آنچه مصنّف در متن گفت يعنى كوصل يجرى الخ.

قوله: من معنى الظّاهر: يعنى من معنى الفعل الظّاهر لا من لفظه.

متن: «٢٦٥»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

سوّ: فعل امر، از باب تفعيل و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى.

فى: حرف جارّ.

ذا: اسم اشاره، مجرور به « فى » ، متعلّق است به « سوّ ».

الباب: مشار اليه « ذا ».

وصفا: مفعول است براى « سوّ » ، موصوف.