المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١٦ - حكم ماء كافه
( آيا اين گوسالهپرستان نمىبينند كه بايشان حرفى عائد نميشود).
شاهد در « يرجع » است كه خبر براى « ان » بوده و بينشان حرف نفى يعنى « لا » فاصله شده و بخاطر قريب المخرج بودن « نون » و « لام » در هم ادغام شده و بصورت « الّا » درآمدهاند.
و قرار گرفتن حرف تنفس بين « ان » و خبر مانند فرموده حقتعالى:
علم ان سيكون منكم مرضى
( خداوند براحوال شما آگاهست كه برخى از شما مريض و ناتوانيد).
شاهد در « يكون » است كه خبر براى « ان » بوده و بين آندو « سين » كه حرف تنفيس است فاصله گرديده.
و فاصله شدن « لو » بين « ان » و خبر مثل فرموده حقتعالى:
ان لو كانوا يعلمون الغيب ( بدرستيكه اگر غيب را بدانند).
شاهد در « كانوا » است كه خبر براى « ان » بوده و بينشان « لو » فاصله شده.
سپس در ذيل كلام مصنّف « و قليل ذكر لو» مىگويند:
يعنى در كتب نحو در بحث فواصل ادباء بندرت « لو » را ذكر كردهاند و بهرتقدير زمانى بين « ان » و خبر فاصله قرار دادن بامور مذكور مستحسن است كه خبر فعل غير دعاء و ممتنع التّصريف نباشد، بنابراين اگر فعل دعاء، يا غير متصرّف باشد به فاصله شدن احتياجى نيست مانند فرموده حقتعالى.
الخامسة انّ غضب اللّه عليها.
( قسم پنجمى اين باشد كه محقّقا غضب خدا براو باشد .....)
شاهد در « غضب » است كه خبر براى « انّ » است و چون دعا مىباشد بين آن و « انّ » فاصله نشده.
و نيز همچون فرموده حقتعالى.
و ان عسى ان يكون ( و اميد است كه باشد).
شاهد در « عسى » است كه خبر براى « ان » بوده و چون غير متصرّف