المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦١١ - حكم ماء كافه

من: جارّه.

بعد: ظرف، مضاف، مجرور به من، متعلّق به « اجعل ».

ان: مضاف اليه براى « بعد ».

ترجمه:

اگر « انّ » مخفّف شود اسمش حذف مى‌شود و خبرش جمله‌اى كه بعد از « ان » قرار دارد مى‌باشد.

شرح عربى:

( و الفعل ان لم يك ناسخا فلا تلفيه) اى لم تجده (غالبا بان ذى) المخفّفة (موصلا) بخلاف ما اذا كان ناسخا فيوصل بها. قال فى شرح التّسهيل: و الغالب كونه بلفظ الماضى نحو « و ان كانت لكبيرة» و قلّ وصلها بالمضارع نحو «وان يكاد الّذين كفروا» و كذا بغير النّاسخ نحو:

( و ان تخفّف انّ) المفتوحة (فاسمها) ضمير الشّأن (استكنّ) اى حذف و لا يبطل عملها بخلاف المكسورة لانّها اشبه بالفعل منها- قاله فى شرح الكافية (و الخبر اجعل جملة من بعد ان) كقوله ان هالك كلّ من يحفى و ينتعل و قد يظهر اسمها فلا يجب ان يكون الخبر جملة كقوله بانك ربيع و غيث مريع:

ترجمه و شرح:

مصنّف گويد:

اگر فعل ناسخ نباشد غالبا آنرا به « ان » متّصل نمى‌يابى.

شارح گويد:

بخلاف آنجائيكه فعل ناسخ باشد كه به « ان » متّصل مى‌گردد.

مصنّف در شرح تسهيل گفته است:

غالبا فعل ناسخ بلفظ ماضى است مانند فرموده حقتعالى:

و ان كانت لكبيرة ( بدرستيكه تغيير قبله بسى گران و بزرگ بود).

شاهد در « كانت » است كه بعد از « ان » مخفّفه از مثقّله آمده و ناسخ و