المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٩٩ - برخى از احكام«ان» مكسوره

متن: «١٨٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: استيناف.

جائز: خبر مقدّم.

رفعك: مضاف و مضاف اليه، مبتداء مؤخّر و اضافه آن از قبيل اضافه مصدر بفاعل است.

معطوفا: مفعول است براى « رفعك ».

على: حرف جارّ.

منصوب: مجرور به « على » متعلّق به « معطوفا » ، مضاف.

انّ: مضاف اليه.

بعد: اسم، ظرف، متعلّق به « رفعك » ، مضاف.

ان: حرف مصدريّه.

تستكملا: فعل مضارع، صيغه مخاطب، ثلاثى مزيد، باب استفعال، منصوب بان و ضمير « انت » فاعلش بوده كه باستتار وجوبى در آن مستتر مى‌باشد و الف آن الف اطلاقى است.

ترجمه:

جائز است برمنصوب « انّ » يعنى اسم آن كلمه‌اى را برفع عطف كنى مشروط باينكه خبر را كامل كرده و بعد از آن اين عطف صورت بگيرد.

شرح عربى:

( و وصل ما) الزّائدة (بذى الحروف) المذكورة فى اوّل الباب الّا ليت (مبطل اعمالها) لزوال اختصاصها بالاسماء كقوله تعالى: «انّمااللّه اله واحد» ( و قد يبقى العمل) فى الجميع حكى الاخفش « انّما زيدا قائم» و قس عليه البواى هكذا قال النّاظم تبعا لابن السّرّاج و الزّجّاج و امّا