المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٨٣ - موارد جواز فتح و كسر همزه

شاهد در « انّى » است كه چون در محلّ حال قرار گرفته لازمست همزه‌اش مكسور خوانده شود.

كلمه « ذوامل » يعنى مؤمّل و آرزومند.

سپس مصنّف گويد:

بعد از فعلى كه بواسطه « لام » تعليق شده باشد علماء هنوز « انّ » را كسره مى‌دهند مانند: اعلم انّه لذوتقى‌

شارح گويد:

و: اگر « انّ » بعد از فعل قلبى كه بواسطه لام معلّقه از عمل تعليق شده قرار گيرد مى‌بايد همزه‌اش را كسره داد مانند: اعلم انّه لذوتقى (بدان او صاحب تقوى و پرهيزكارى است).

شاهد در « انّه » است كه همزه‌اش مكسور بوده زيرا بعد از « اعلم » كه از افعال قلب بوده و بواسطه « لام » از عمل تعليق شده قرار گرفته است.

ز: و همچنين زمانيكه « ان » با اسم و خبرش صفت براى ما قبلش باشد همزه‌اش را بايد كسره داد مانند:

مررت برجل انّه فاضل (گذشتم بمردى كه اين صفت داشت فاضل بود).

شاهد در « انّه فاضل» است كه چون صفت براى « رجل » قرار گرفته مى‌بايد بكسر همزه قرائت شود.

ح: در جائيكه « انّ » با اسم و خبرش، خبر باشد از اسم ذات مانند:

زيد انّه فاضل (زيد محقّقا فاضل است).

شاهد در « انّه فاضل» است كه چون خبر از اسم ذات يعنى « زيد » قرار گرفته لازم است همزه‌اش مكسور قرائت شود.

موارد جواز فتح و كسر همزه‌

مصنّف گويد:

بعد از اذاء فجائيّه يا بعد از قسمى كه لام بعدش نيست همزه « انّه » به دو