المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٩٢ - مبحث معانى حروف جر

( اجتناب و دورى كنيد از پليدى كه عبارت باشد از بت‌ها).

شاهد در « من الاوثان» است كه « من » بمعناى بيان جنس مى‌باشد.

و نظير:

سبحان الّذى اسره بعبده ليلا من المسجد الحرام.

( منزّه است خداوندى كه بنده‌اش را سير داد شبى از مسجد الحرام).

شاهد در « من المسجد الحرام» است كه « من » در آن بمعناى ابتداء مكان مى‌باشد.

مصنّف گويد:

و گاهى اينكلمه يعنى « من » براى ابتداء در ازمان مى‌آيد.

شارح گويد:

همچون فرموده حقتعالى:

لمسجد اسّس على التّقوى من اوّل يوم.

( همانا مسجدى كه بنيانش برتقوى و پرهيزكارى نهاده شده از اوّلين روز).

شاهد در « من اوّل يوم» است كه « من » در آن بمعناى ابتداء زمان مى‌باشد.

علماء اهل بصره باستثناى اخفش آمدن « من » بمعناى ابتداء زمان را نفى كرده‌اند ولى بعقيده ما مذهب اخفش صحيح است زيرا در عبارات صحيحه شنيده شده كه « من » باينمعنا آمده است.

سپس مصنّف گويد:

« من » در كلام منفى و شبه آن زائده واقع شده و بنكره جر مى‌دهد مانند:

ما لباغ من مفرّ.

شارح گويد:

از نظر ما اينمعنا ثابت است كه كلمه « من » در نفى و شبه آن يعنى‌