المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٤٤ - پارهاى از احكام حال و ذو الحال

متن: «٣٥١»

تجزيه و تركيب‌

واو: بمعناى استيناف.

موضع: اسم مكان، مفرد، مضاف، مبتداء.

الحال: مضاف اليه براى « موضع ».

تجيئ: فعل مضارع، مفرد، مؤنّث، غائب، معلوم، لازم خبر است براى « موضع ».

جملة: فاعل است براى « تجيئ ».

كاف: حرف جارّ، مجرورش « قولك » است كه محذوف است.

جاء: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد از باب ضرب يضرب، لازم، معلوم.

زيد: فاعل است براى « جاء ».

واو: حاليه.

هو: ضمير منفصل مرفوع، مبتداء.

ناو: اسم فاعل، خبر براى « هو ».

رحلة: مفعول است براى « ناو » و جمله « هو ناو رحلد» جمله حاليه مى‌باشد.

ترجمه:

و بجاى حال جمله مى‌آيد مانند: جاء زيد و هو ناو رحلة.

شرح عربى:

( و عامل الحال) و كذا صاحبها (بها قد اكّدا فى نحو لا تعث فى الارض مفسدا) و «ارسلناكللنّاس رسولا» «لآمنفى الارض كلّهم جميعا».

( و ان تؤكّد) اى الحال (جملة) معقودة من اسمين معرفتين جامدين‌

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌٢ ؛ ص١٠٤٥