منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٩٤
از اين بيان، پاسخ سؤال ديگر كه آدم، با اينكه از پيامبران وطبعاً از مخلصان است، چگونه در دام شيطان ومورد اغواء او قرار گرفت؟ نيز روشن مى شود چنانكه مى فرمايد:(وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى). (طه/١٢١) زيرا آنگاه كه او مورد اغواء قرار گرفت، هنوز جزء بندگان مخلص نبود. چه اينكه مقصود از بندگان مخلص، افرادى است كه در قلوب آنان، غير خدا، كسى راه ندارد وكمترين غفلتى براى آنان، از مقام ربوبى رخ نمى دهد. در آن لحظه كه آدم، مورد اغواء واقع شد اين مقام را نداشت، بلكه بعداً به اين مقام رسيد شاهد اين سخن در همان سوره طه پس از مسأله اغواء آمده است:(ثُمَّ اجتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَليْهِ وَ هَدى) (طه/١٢٢): «سپس خدا او را برگزيد واز دريچه رحمت به او نگريست وهدايت كرد.» حالا مقصود از «اجتباء»آدم چيست،در بحث بعدى پيرامون آن سخن خواهيم گفت.
برخى «اجتباء» آدم را در اينجا به معناى نبوت گرفته اند، ولى اين، احتمالى بيش نيست، به گواه اينكه اجتباء در قرآن اختصاص به پيامبران ندارد.[١]
اصطفاء آدم
قرآن كريم، آدم را جزو برگزيده ها دانسته واو را در رديف نوح، آل عمران وآل ابراهيم قرار داده و فرموده است:(إنّ اللّهَ اصْطَفى آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ إبْراهيمَ وَ آلَ عِمْرانَ عَلَى العالَمينَ) (آل عمران/٣٣) «خداوند آدم نوح فرزندان ابراهيم وفرزندان عمران را بر جهانيان برگزيد.»
در توضيح آيه، ياد آور مى شويم كه «اصطفاء» در قرآن به دو گونه استعمال شده است. گاهى بدون آنكه با كسى مقايسه شود صفت شخصى قرار گرفته، مثلاً آنجا كه در باره ابراهيم مى فرمايد:(وَ لَقَدِ اصْطَفَيْناهُ فِى الدُّنْيا) (بقره/١٣٠) و يا در مورد مريم مى گويد:(اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ) (آل عمران/٤٢). در اين موارد مقصود
[١] ر.ك.به سوره أنعام/ آيه ٨٧ و سوره مريم: آيه ٥٨.